“The real question is whether in the end we want to work for civilizations that are separate, or whether we should be taking the more integrative, but perhaps more difficult path, which is to see them as making one vast whole, whose exact contours are impossible for any person to grasp, but whose certain existence we can intuit and feel and study.” – Edward Said

Samuel Huntington: Clash of CivilisationsÂÂ

Sinds 9/11/2001 heeft Samuel Huntingtons theorie dat de Westerse cultuur en de islamitische cultuur in botsing zijn veel ingang gevonden. Huntington ontleende het idee van een ‘Clash of Civilisations’ aan Bernard Lewis, de voornaamste Oriëntalist van de 20e eeuw.

De grootste criticus van Lewis, is Edward Said, hoogleraar vergelijkende literatuur. In zijn boek ‘Orientalism’ beschrijft hij hoe Westerse intellectuelen vanaf de 19e eeuw simplistische sjablonen hebben geplakt op andere culturen, teneinde de Westerse dominantie te rechtvaardigen.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Edward Said uitgenodigd werd om een kritische beschouwing te geven van Huntingtons theorie van de botsende beschavingen.

Kritiek van Edward Said op Huntington

Said’s kritiek is vernietigend. Huntington, zegt hij in deze lezing, is helemaal niet geinteresseerd in de culturen die hij beschrijft. Hij baseert zich niet op wetenschappelijk onderzoek, maar op citaten en analyses van intellectuelen die erop uit zijn een ‘clash’ aan te tonen. Op hun beurt pakken die weer juist uitspraken van die woordvoorders voor de Arabische wereld, die een botsing van beschavingen bevestigen.

Volgens Said is het beeld van een cultuur nooit compleet zonder zicht op die wetenschappers, intellectuelen, kunstenaars en bohemiens, die haar bekritiseren, is de wereldgemeenschap meer en meer een mengvat van opvattingen en culturele eigenheden, en dienen we op te passen voor opvattingen die een nieuwe kolonisatiepolitiek rechtvaardigen.

Visie

Said betoogt dat het bijeenvegen van complexe, diverse en tegenstrijdige groepen mensen in grote, simplistische abstracties desastreuze gevolgen heeft. Hij stelt daar een visie van het “co-existeren” van verschillende culturen tegenover, als de fundamentele uitdaging voor de mensheid aan het begin van het nieuwe millenium.

Bekijk: Edward Said- The Myth of Culture Clash