Het kost weinig fantasie om ons oorlog, terrorisme en zinloos geweld voor te stellen. We zien de beelden bijna dagelijks op televisie. Volgens psycholoog Steven Pinker kent de wereld in werkelijkheid echter een spectaculaire afname van geweld. Deze prominente hoogleraar aan Harvard heeft bijna 10 jaar de geschiedenis van geweld bestudeerd. Zijn nieuwe boek, The Better Angels of Our Nature: Why violence has declined, verschijnt in oktober en staat volgens een bespreking in tijdschrift Ode vol met contra-intuïtief optimisme over de ontwikkeling van de mens.

Pinker zegt het zelf zo: “Voor potentiële slachtoffers is dit een goed moment in de geschiedenis.”
Waarom? Enkele hoogtepunten uit zijn ‘stortvloed van cijfers’ zoals tijdschrift Ode het omschrijft:

  • In pre-historische of staatloze samenlevingen was de kans dat iemand door oorlog of de gevolgen daarvan overleed negen keer zo groot als in de twintigste eeuw;
  • Het aantal moorden in Europa is nog maar een honderdste van het aantal in de middeleeuwen en een vierde van het aantal aan het begin van de twintigste eeuw;
  • Sinds 1995 is het aantal gevallen van huiselijk geweld in Engeland meer dan gehalveerd;
  • Sinds 1625 is de doodstraf in de VS meer dan 98% minder vaak uitgevoerd.

Als achterliggende oorzaken voor de afname van geweld ziet Pinker de opkomst van sterke, democratische regeringen en de internationale handel (‘Make money, not war’). Maar ook de toename van het alfabetisme, en, opmerkelijk, het verschijnsel dat het IQ in de loop van de geschiedenis geleidelijk aan toeneemt, ook wel bekend als het Flynn-effect. Dat laat zien dat IQ-tests telkens worden bijgesteld om te zorgen dat het gemiddelde 100 blijft. Dat wil zeggen dat iemand die nu 100 scoort, in 1910 in het 98ste percentiel zou uitkomen en als geniaal zou worden beschouwd. Omdat we slimmer worden, gaan we ook steeds beter zien dat we beter kunnen samenwerken dan elkaar uitmoorden, simpeweg omdat de beloning groter is.

Toch een optimistisch gegeven op de wereldwijde Dag van de Vrede: we worden steeds aardiger voor elkaar, en in de ogen van onze overgrootvader en moeder zijn velen van ons geniaal.

Bron: tijdschrift Ode, nr. 140, p. 60 – 3 x Ode voor maar €10,-

Lees ook:

We halen vaker de 100 maar onsterfelijkheid zit er niet in

In 2 generaties tijd zijn zelfs de armste landen rijk

De cijfers tonen het: alle mensen worden rijk en gezond