Een giftig meer bij Baotou. Foto: Google Maps

Wie dacht dat windmolens alleen maar goed voor het milieu zijn, komt bedrogen uit. Een belangrijk bestanddeel van moderne windmolens, het metaal neodymium, zorgt voor ongekende vervuiling in China.

De Britse krant Daily Mail veroorzaakte veel opschudding begin dit jaar met een rapportage over de Chinese industriestad Baotou, de plek waar een groot deel van de wereldvoorraad van neodymium gewonnen wordt. De rapportage bevatte schokkende foto’s over gifmeren en verhalen van bewoners over gezondheidsproblemen zoals kanker, huidproblemen en uitvallende tanden.


Neodymium wordt gebruikt bij de productie van magnetische motoren van windmolens die windkracht omzetten in elektriciteit. Neodymium is een zogeheten “zeldzame aardemetaal”. Anders dan de naam doet vermoeden, is het helemaal niet zeldzaam, maar is het vooral moeilijk te winnen. Het zit niet, zoals koper, met een “ader” geconcentreerd in de grond, maar is vermengd met andere stoffen.

In Baotou moet het neodymium worden gescheiden van uranium en thorium, twee radioactieve materialen. De stoffen worden na winning en verwerking van neodymium samen met andere giftige chemicaliën gedumpt in nauwelijks beschermde bassins en meren. Grondwater wordt besmet met radio-actieve straling, de lucht bevat hoge concentraties giftige stoffen en planten, dieren en mensen worden dodelijk ziek.

China heeft enige tijd geleden aangekondigd de verkoop van neodymium en andere “zeldzame aardemetalen” aan banden te leggen. Dit heeft voor veel onrust in de windindustrie gezorgd, maar ook bij autobouwers. Batterijen voor elektrische auto’s zijn namelijk ook afhankelijk van aardmetalen uit China.

Volgens de New York Times heeft China echter wel een punt: het land is een van de grootste leveranciers van aardemetalen, niet omdat je deze stoffen alleen in China vindt, maar omdat het land een van de weinige landen is die het aandurft om “het vieze, giftige en vaak radioactieve werk te doen dat de rest van de wereld lang heeft geschuwd.”

Betekent dit dat de wereld windenergie kan afschrijven als schone energiebron voor de toekomst? Niet direct. Dat China geen maatregelen neemt om milieuvervuiling tegen te gaan, betekent niet dat een schone winning van neodymium niet mogelijk is. Producten zijn pas echt schoon als ze van begin tot eind met respect voor mens en milieu gemaakt zijn. Voor de windindustrie zal dit “ketenbewustzijn”, zoals milieu-experts het noemen, van cruciaal belang zijn om als schone energiebron gezien te blijven worden.

Volgens een Chinese expert op het gebied van giftige stoffen van Greenpeace is onderkennen van het probleem de eerste stap: “Het is een echt dilemma voor milieubewuste mensen die graag de [wind]industrie zien groeien. Maar we hebben de verantwoordelijkheid om de milieuvervuiling te onderkennen die wordt veroorzaakt door het maken van windturbines.”

De Duitse televisie wijdde een item aan de problematiek rond neodymium: “Das schmutzige Geheimnis sauberer Windrädar”

Bron: Daily Mail, Bloomberg, NDR, New York Times

Lees ook

Zonnepanelen vergiftigen Chinese stad

Dossier windenergie

Zo ziet een groene pc eruit