Foto: lydiashiningbrightly, Flickr

Hoe milieuvriendelijk is bamboe? Omdat wij een hekel aan groenwasserij hebben, zochten wij het uit in een lang feitenartikel over bamboe en katoen. Onze conclusie: bamboe is een materiaal met veel potentie om onze kleding te verduurzamen. Met die conclusie staan we echter lijnrecht tegenover een rapport van MADE-BY. Deze organisatie die modefabrikanten helpt om te verduurzamen, gaf bamboe een slechte milieubeoordeling en plaatste het in de laagste categorie, samen met katoen.

Nieuwsgierig geworden belden we MADE-BY en spraken met de interim general manager van MADE-BY, Burak Cakmak. Onze conclusie na dit gesprek: het MADE-BY rapport kan bij het oud papier gegooid worden.

Burak Cakmak is interim General Manager voor MADE-BY Benelux. Hij is sinds een maand in dienst bij MADE-BY, en heeft een lange carrière achter de rug in de mode-industrie. Er werken zo’n 20 mensen bij MADE-BY in 3 landen: Duitsland, Groot Brittannië en natuurlijk Nederland.

MADE-BY werkt samen met (grote) modemerken, om hun kleding te verduurzamen. MADE-BY doet dus niet zelf onderzoek naar de milieu-impact van textielsoorten. Cakmak benadrukt: “Wij werken samen met het gerenommeerde onderzoeksbureau Brown & Wilmanns die onafhankelijk onderzoek uitvoert. Op basis van internationaal erkende bronnen worden de criteria die de basis vormen voor onze benchmarks vastgesteld.”

Uit ons eigen onderzoek blijkt dat bamboe grote milieuvoordelen heeft. Er is echter één moeilijk moment: het viscoseproces. Sterke chemicaliën worden gebruikt om van het harde bamboe zacht textiel te maken. We konden echter nergens het antwoord vinden op een simpele vraag: doet dit proces de milieuvoordelen van bamboe allemaal teniet?

Ook volgens Cakmak is deze vraag ingewikkeld te beantwoorden. Uit de cijfers van het onderzoeksbedrijf waar MADE-BY zich op baseert zou dat blijken, maar, zegt hij: “die kan ik niet met jullie delen. Deze zijn afkomstig van het bedrijf Brown & Wilmanns, die het intellectuele recht op deze cijfers heeft. We delen deze cijfers wel met de fabrikanten waar we mee werken, maar niet publiekelijk.”

Kortom, derden, zoals hetkanWel kunnen niet checken of zij met de beoordeling van MADE-BY instemmen. Daar komt nog bij, dat er nogal wat aannames zijn over de milieu-impact. Het maakt nogal uit of de fabriek waar bamboetextiel gemaakt wordt de gebruikte chemicaliën in de rivier dumpt of niet. Ook hier vroegen wij naar. Hier volgt een klein stukje uit het interview:

hkW: Er zijn nogal wat “wat als” aannames over bamboe…

“Deze benchmark is een manier waarop wij op een toegankelijke manier zichtbaarheid geven aan diverse materialen die worden gebruikt in de productie van kleding. Maar je hebt helemaal gelijk. Als je het vanaf de bron kan traceren kun je zeggen: wij weten exact de impact. Wij moeten gemiddelde data geven om een benchmark te hebben voor de merken [waar we mee werken]. ”

hkW: Dus bamboe kan ook in de A-categorie zitten?

“Als het komt van FSC gecertificeerde bamboe plantages, en verwerkt wordt in een fabriek die goed afgesloten is, energiegebruik en afval juist beheert en de gezondheid en veiligheidssituatie van haar arbeiders in de gaten houdt, dan zou bamboe zeker op een andere manier beoordeeld worden. Maar dat hangt af van de fabriek en is niet gebaseerd op wereldgemiddelden.”

hkW: Maar jullie gebruiken gemiddelden?

“Wij maken duidelijk aan onze partners dat je andere resultaten kunt hebben, als je rekening houdt met de specifieke details van de bevoorradingsketen. Omdat de productie van kleding steeds duurzamer verloopt en de ontwikkelingen elkaar in snel tempo opvolgen updaten wij onze benchmark ieder jaar. ”

hkW: Jullie hebben een lijst in het rapport waar bamboe in de E categorie staat. Ik heb die lijst, zonder de rest van het rapport, op andere websites gezien. Op basis van die lijst zeggen mensen: bamboe is fout. Terwijl het afhangt van de details.

“Ik snap wat je bedoelt. Wij moeten meer open worden over wat de lijst betekent. Je kan er zeker van zijn dat we al gesprekken in onze organisatie hebben over de benchmarks, en hoe we meer van het gedetailleerde onderzoek naar buiten kunnen brengen. We bespreken hoe we transparanter kunnen zijn over de beoordelingen en hoe we het beter geschikt maken voor publiek gebruik.”

MADE-BY beseft dus zelf dat de E classificatie van bamboe nogal wankel is: als bamboe op een verantwoorde manier wordt verwerkt, kan de classificatie totaal anders uitvallen. Daarbij is het  gebaseerd op geheime gegevens.

Wij kunnen niet checken of deze cijfers kloppen, noch of de beoordeling van die cijfers terecht is. Het is heel goed mogelijk dat dat cijfers over de milieu-impact van bamboe onbetrouwbaar of niet beschikbaar zijn. Wij zijn in ieder geval weinig harde gegevens over fabrieken, het gebruik van chemicaliën, de impact van het viscoseproces etc. tegengekomen. MADE-BY maakt gebruikt van de cijfers van een driemans bedrijf, Brown and Wilmanns. Hoe kan zo’n klein bedrijf wel over alle goede gegevens beschikken? Het wordt niet duidelijk. Een zin in het MADE-BY rapport stimuleert ons vertrouwen niet: als er namelijk geen beschikbare gegevens over een textielsoort waren “creëerden Brown en Wilmanns een schatting gebaseerd op hun expertoordeel geëxtrapoleerd van hun ervaringen met vergelijkbare situaties.” (Bron: MADE-BY rapport, pagina 5). Oftewel: als de onderzoekers geen gegevens hadden, zogen ze die uit hun duim.

Het is dus onzin om de conclusie te trekken dat bamboe milieuonvriendelijk is enkel op basis van het rapport van MADE-BY. Het zou beter geweest zijn als MADE-BY bamboe in de categorie “nog niet te classificeren” had geplaatst omdat er te weinig of onduidelijke cijfers zijn. De E-classificatie wordt helaas wel in verschillende media gebruikt tegen bamboe. En dat is zonde, omdat, zoals we al zeiden, bamboe in potentie een echt duurzaam alternatief voor katoen vormt.

Kortom, het MADE-BY rapport kan bij het oud papier. Het wachten is op een andere versie die wel transparant is over de keuzes die gemaakt worden en over de betrouwbaarheid van de cijfers die ertoe doen.

*update*: hier is de link naar het MADE-BY rapport

Lees ook

De feiten over bamboetextiel

De groenste groene stroom

hetkanWel blogger Roos: “Ik ben opeens gek op wormen”