Duurzame bank. Foto: Images of Money, Flickr

Foto: Images of Money, Flickr

De bankensector wankelt nog steeds. De financiële crisis in 2008 leek de bancaire wereld op zijn grondvesten te doen schudden. Vandaag de dag lijkt er echter niet veel te zijn veranderd in de bankenwereld. Bankiers kunnen nog steeds worden beloond met dikke bonussen. Gelukkig zijn er alternatieven in opkomst. Vele consumenten stappen over naar groenere banken als de ASN Bank en Triodos. Er zijn echter nog andere, alternatieve banken die de potentie hebben de bancaire sector voorgoed te veranderen.

Handelsbanken bankiert zonder bonussen, topsalarissen of targets

Het was de enige bank die tijdens de recessie in 2008 goede zaken deed: De Zweedse Handelsbanken. De bank draait niet op bonussen of topsalarissen maar wordt gekenmerkt door haar decentrale karakter en de vaste salarissen voor alle medewerkers. Ook werkt de Handelsbanken niet met targets. De gedachte erachter is dat de focus niet moet liggen op volumes maar op winst voor de bank en de klant op de langere termijn.

Handelsbanken in Nederland

Momenteel heeft de Handelsbanken 22 vestigingen in Nederland. Met deze aanpak voert de bank een koers die haaks staat op de koers van de reguliere banken. Handelsbanken kiest voor een zogenaamde decentrale benadering. De achterliggende gedachte is dat de klanten vanuit de toren van de bank moeten kunnen worden gezien. Met andere woorden, klantenbinding is belangrijk. Waar door schaalvergroting de Post- en Rabobanken de laatste jaren uit veel (kleine) dorpen verdwenen, zo kiest Handelsbanken ervoor juist vele vestigingen te openen.

JAK Bank

Een bank die nog een stapje verder gaat is de, eveneens Zweedse, JAK Bank. De JAK Bank werkt in een coöperatieve vorm. Met andere woorden, de klant is eigenaar van een stukje bank en deelt daardoor ook in de winst. Het meest bijzondere aan de JAK Bank is echter dat het, net als islamitisch bankieren, geen rente uitkeert of ontvangt. Dus als je een spaarrekening opent bij deze bank, krijg je geen rente. Maar als je bij de bank leent betaal je ook geen rente. Dit is nogal bijzonder. Vrijwel alle banken verdienen hun geld immers met de rente die consumenten of bedrijven betalen op een lening.

De JAK Bank kiest ervoor geen rente te hanteren om de volgende redenen:

1 Rente werkt destabiliserend op de economie
2 Rente is een belangrijke oorzaak van inflatie, werkloosheid en uitputting van de natuurlijke hulpbronnen
3 Rente zorgt ervoor dat een groot gedeelte van het geld slechts bij een klein gedeelte van de mensen terechtkomt
4 Rente stelt korte termijn denken in plaats van lange termijn denken centraal

Renteloos leven

Als een bank niet verdient aan rente, waar is het verdienmodel dan op gebaseerd? Uiteraard is het aantrekkelijker om geld te lenen tegen 0% rente dan om geld tegen 0% rente op een spaarrekening te zetten. Om ervoor te zorgen dat de bank toch geld in kas heeft, moeten klanten eerst door middel van geld sparen op een spaarrekening punten verzamelen om te kunnen lenen. Nadat er genoeg ‘saving points’ gespaard zijn, kan een lening worden aangevraagd. Om de verdere kosten te financieren vraagt de bank daarnaast een borg van 6% en moeten de leden elk jaar een contributie betalen van circa 22 euro. Voldoet het lid van de JAK Bank coöperatie hieraan, dan kan het rentevrij lenen. Meer weten? Op de site van Ad Broere, staat het systeem verder uitgelegd.

Bank van de toekomst

Wat de bank van de toekomst gaat worden, zal over een aantal jaar zichtbaar worden. Wel is nu al duidelijk dat er wel degelijk alternatieven zijn voor de ‘grote reuzen’. Duurzame banken die hun geld op een groene en verantwoorde manier investeren krijgen steeds meer voeten aan de grond. Ook banken als de Handelsbanken en de JAK Bank die fundamenteel verschillen van reguliere banken wat betreft manier van aanpak winnen terrein en lijken steeds serieuzere bancaire alternatieven te worden.

Bron: Ad Broere,, Handelsbanken en De Correspondent