Investeer meer in het openbaar vervoer, maak grotere milieuzones en dring de maximumsnelheid op de snelwegen snel terug. Zo moet de staat de luchtkwaliteit verbeteren, meent Alex Burdorf, Erasmus-hoogleraar en voorzitter van de Commissie Luchtkwaliteit van de Gezondheidsraad.

Rechtszaak

De overheid moet aan de bak, nu de Haagse rechtbank Milieudefensie in het gelijk heeft gesteld. De milieuorganisatie spande een kort geding aan tegen de Nederlandse staat, omdat de overheid niet daadkrachtig genoeg zou optreden tegen de verslechterende luchtkwaliteit in Nederland. De wettelijke normen werden zelfs overschreden. Nu moet de overheid alles in het werk stellen om op een zo kort mogelijke termijn overal in Nederland aan de Europese luchtkwaliteitsnormen te voldoen. Maar hoe moet de overheid dat doen?

Verspreid het verkeer

,,Er is een breed scala aan maatregelen nodig”, aldus Burdorf, die hoogleraar determinanten van volksgezondheid aan het Erasmus MC in Rotterdam is. Hij verwacht actie bij de grote steden. ,,Er zijn bepaalde plekken, de hotspots, waar de problemen het grootst zijn. Ik verwacht dat de steden na deze uitspraak van de rechter harder zullen rennen. Ze gaan meer investeren in het openbaar vervoer en ik denk dat ze over moeten gaan op elektrische stadsbussen. Sowieso moet er meer worden ingezet op het lokaal vervoersbeleid, zodat de verkeersstromen zich meer verspreiden.” Ook zijn grotere milieuzones nodig, meent Burdorf.

Minder amoniak uitstoot

Er kan meer gebeuren om de lokale uitstoot te verminderen. ,,Denk bijvoorbeeld aan het havencomplex van Rotterdam, maar ook aan de landbouw. Daar kan de uitstoot van ammoniak verminderd worden.” De aanpak van intensieve veehouderij is ook één van de pijlers van Anne Knol, campagneleider bij Milieudefensie. ,,Maar wij hebben alleen geëist dat er aan de normen moet worden voldaan, niet hoe de staat dat moet doen.”

In Den Haag wordt de urgentie al gevoeld: daar zetten lokale politici meer druk op het college van b en w: GroenLinks, de Haagse Stadspartij en de Partij voor de Dieren vinden dat de gemeente het vonnis als een waarschuwing moet lezen, schrijft het AD.

Verlaag de maximumsnelheid

De bal ligt echter bij de overheid, weet ook Burdorf. Hij spreekt schande van de verhogingen van de maximumsnelheden op snelwegen. ,,Het verminderen van de snelheid op snelwegen rond steden van honderd kilometer per uur naar tachtig, is aantoonbaar beter voor de luchtkwaliteit gebleken. Dan is het uitermate bizar dat de snelheid op sommige wegen weer naar 130 per uur gaat. De overheid heeft, willens en wetens, steeds de verkeerde keuzes gemaakt.”

Geen smalle stegen

Ook bij nieuwbouw kunnen steden nog terreinwinst boeken. ,,Bouw geen nauwe stegen, zodat verontreinigde lucht snel weg kan”, aldus de hoogleraar. De zogeheten street canyons, smalle straten met hoge bebouwing, houden veel vieze lucht vast. Hij ziet het bijvoorbeeld op de Amsterdamse Zuidas. Toch ziet men in de bouwwereld langzaamaan het licht, ziet Burdorf. ,,Bij planologen zie je steeds meer dat er rekening met het milieu, geluidsoverlast en hittebestendigheid wordt gehouden.”

Autoluwte in de stad

Er zijn dan ook bepaalde projecten die Burdorf wel kunnen bekoren. ,,De Coolsingel in Rotterdam wordt autoluw, er gaan twee rijbanen weg. Dat is een prachtig, lichtend voorbeeld van een groen stadsinitiatief. Ook Utrecht doet het goed met de momenteel in ontwikkeling zijnde sneltram naar De Uithof. Milieutechnisch kunnen die vele studenten vervoerende bussen niet langer. Dit is dan een goede maatregel. Maar het vonnis is een mooie aanmoediging voor steden en gemeenten om nog een stapje harder te lopen.”

Lees ook:

Nederlandse staat voor de rechter om vervuilde lucht

Treewifi verbetert de luchtkwaliteit met gratis wifi