Dat onze stranden vergeven zijn van plastic afval wisten we al. De Stichting Noordzee deed 12 jaar lang onderzoek naar het afval op Nederlandse stranden. Per 100 meter liggen 380 stuks afval op de Nederlandse stranden, bleek in 2016. Veruit het grootste deel daarvan (90%) is plastic. Dat je met dit plastic ook iets moois kan maken, wisten we nog niet. Elza Zijlstra verzamelt plastic van het strand en maakt er kunst van.

Nederlandse stranden

“Het idee ontstond op een Spaans strand. Ik vond wat plastic afval waarmee ik een bootje en een mannetje maakte. Later, op een Grieks strand, ging ik voor het eerst met een tas in de hand actief op zoek naar plastic. Nu ga ik zo’n zes keer per jaar naar het strand. Ik ga twee keer per jaar op vakantie naar de Waddeneilanden en maak tussendoor nog zo’n vier tot vijf tripjes naar de stranden van Zandvoort en Scheveningen. Daar heb ik mijn favoriete plekjes om te zoeken.”

Een hok vol afval

“In principe raap ik bijna alles op, maar de helft gooi ik op het strand al weer in de afvalbakken. Ik ben vooral op zoek naar de kleine stukjes plastic, die in je hand passen. Thuis maak ik het plastic schoon en sorteer ik het. Ik heb allemaal ladekastjes in mijn studio: met doppen, met wat grotere stukjes, met wat kleinere stukjes. Ik zie het als één grote verzameling van mooie kleuren en vormen, maar het is natuurlijk een hok vol afval.”

Middellandse zee plastic is anders dan Noordzee plastic

“Vrienden nemen voor mij vaak zakjes plastic mee van hun vakantie. Daar word ik dan heel blij van. Mijn creativiteit wordt er meteen door aangewakkerd. Middellandse zee plastic ziet er heel anders uit dan Noordzee plastic. Plastic uit Griekenland is vaak meer verweerd met doorgesleten kleuren. Misschien hebben ze een langere tocht afgelegd of komt het door de zon. Op Ibiza vind je veel bloemen en kettingblaadjes van plastic. Op de Nederlandse stranden lijkt het plastic vaak wat verser en nieuwer.”

 

Een hond wordt soms een giraf

“Mijn regel is, dat ik het plastic niet mag bewerken. Dat vind ik ook het leuke van mijn werk. Ik ben behoorlijk perfectionistisch. Als ik teken, moet elke lijn perfect zijn. Met plastic moet ik dus heel creatief zijn: ik moet juist gebruik maken van die grillige vormen. Dus als ik een hond wil maken, ontstaat er soms een giraf. Het kunstwerk ontstaat eigenlijk pas als ik ermee bezig ben, als ik de stukken plastic over het canvas schuif. Het is eigenlijk één grote ontdekkingstocht. Dat maakt het heel spontaan, vrij werk waarmee ik ook mezelf verras.”

“Soms maak ik 3D werk en bouw ik kamertjes, maar meestal leg ik het werk op canvas neer en dan maak ik er een foto van. Daarna maak ik het kunstwerk weer kapot en gebruik ik het plastic weer in andere dingen.”

Het maakt wat los

“Ik geef ook wel praatjes over mijn kunst, die gekoppeld zijn aan de plastic soep. Mensen zijn dan vaak verbaasd dat dit plastic allemaal op de Nederlandse stranden ligt. Op mijn exposities laat ik ook altijd wat plastic zien dat ik heb gevonden. Dat brengt wel gesprekken los. Mensen gaan toch anders naar het strand en letten beter op. Zeker als je het zand een beetje omwoelt, dan zie je ook die kleine stukjes plastic die je op het eerste gezicht niet ziet. Mijn bijdrage aan het opruimen van het plastic is bescheiden, maar het is wat.”

Wat doe jij om plastic op te ruimen? Laat het ons weten en maak kans op een pak kaarten met daarop Elza’s plastic soep kunstwerken.