Regelmatig krijgen we onder onze blogs opmerkingen over CO2-uitstoot: “Hoe vaak moet ik het nog zeggen: CO2 is niet slecht” of “de klimaathoax”.  Daarom voelden we ons geroepen om de feiten nog eens een keer op een rij te zetten. Doe ermee wat je wilt. Hier komt-ie:

Wat is CO2?

CO2 is koolstofdioxide. Het is een gas, dat van nature in de lucht aanwezig is.

Is de CO2-uitstoot echt gestegen?

De concentratie CO2 is sinds de Industriële Revolutie met 40% toegenomen. Dit komt met name door het gebruik van fossiele brandstoffen, zoals steenkool, olie en aardgas. Deze brandstoffen ontstaan uit planten, waarin koolstof is opgeslagen (C). Bij verbranding komt dit vrij als CO2. De afgelopen eeuw is deze CO2-uitstoot meer gestegen dan in de 10.000 jaar daarvoor (na de laatste ijstijd). Ontbossing zorgt trouwens ook voor meer CO2 in de atmosfeer.

Zorgt CO2-uitstoot voor de opwarming van de aarde?

CO2 zorgt, samen met andere broeikasgassen zoals methaan en waterdamp, voor een soort deken om de aarde heen. Hierdoor wordt de warmte van zonnestralen niet meteen terug het heelal in gekaatst en dat is maar goed ook. Zonder zou het hier namelijk 33 graden kouder zijn en dat levert weer een heel ander verhaal op qua leefbaarheid. Maar: naarmate de CO2-concentratie stijgt (en dat doet het dus: daar zijn de meeste wetenschappers het inmiddels wel over eens), wordt die deken steeds dikker. En dát zorgt dus weer voor de opwarming van de aarde.  Want hoe dikker die deken, hoe warmer het wordt. En CO2 is verantwoordelijk voor 85% van alle broeikasgassen, dus heeft een grote invloed op de dikte van die deken.

In Nederland valt die CO2-uitstoot toch wel mee?

CDA-fractievoorzitter Buma hamerde erop dat Nederland toch niet het beste jongetje van de klas hoefde te zijn als het gaat om klimaat. Maar we hoeven natuurlijk ook niet het slechtste jongetje van de klas te zijn. In vergelijking met de rest van Europa lopen we hier behoorlijk achter als het gaat om de reductie van CO2-uitstoot. Sinds 1990 is er in Europa sprake van een daling van 21%, terwijl de uitstoot in Nederland juist met 2% is toegenomen! Zelfs de Verenigde Staten doen het beter, met een toename van 1%.

In Nederland komt het grootste deel van de CO2-uitstoot voor rekening van de bedrijven. De NOS publiceerde een half jaar geleden een lijst met de top-10 aan vervuilers in ons land. Bedrijven als Tata Steel, Nuon en Shell staan op prominente plekken. Die eerste wil de CO2 uitstoot in 2030 hebben teruggebracht met 5 miljoen ton. “In 2050 willen we met behulp van waterstof CO2-neutraal staal gaan maken,” zei topman Henrar tegen de NOS.

CO2-uitstoot

Hoeveel warmer is het nou eigenlijk door die CO2-uitstoot?

In Nederland is de temperatuur de afgelopen honderd jaar al met 1,9 graden gestegen. Dat is bijna twee keer zoveel als de gemiddelde opwarming wereldwijd. Het aantal zomerse dagen nam met bijna 20 per jaar toe, terwijl het aantal vorstdagen met net zoveel afnam. Dat ze bij DWDD nog jaarlijks over de Elfstedentocht praten, is dus eigenlijk puur voor de show, want met deze statistieken lijkt de kans wel heel erg klein geworden.

Lekker toch, een warmer Nederland?

Met de stijging van de temperatuur, krijgen we te maken met extremere weersomstandigheden, zoals hete, droge zomers (herinner je je de zomer van vorig jaar nog?) en zware stortbuien. Ook de kans op overstromingen wordt hierdoor groter. Dit kunnen we natuurlijk proberen te beheersen door de dijken en duinen te versterken, wateropslagplekken te creëren langs de rivier en tuintegels te vervangen door groen.

Wereldwijd zorgen droogte, hittegolven en overstromingen nu al voor problemen zoals mislukte oogsten en gezondheidsissues.

Die opwarming van de aarde is toch niet nieuw?

Het is inderdaad niet de eerste keer dat de aarde opwarmt. Zo’n 56 miljoen jaar geleden steeg de temperatuur ook, toen met 5 graden. Dat had tot gevolg dat er geen ijs meer op de polen lag, er palmen groeiden langs de Noordelijke IJszee en dat de tropen zo heet waren dat menig levend organisme uitstierf. Niks nieuws onder de zon dus, zou je zeggen. Maar: juist van het verleden moet je leren.

Prehistorisch klimaatonderzoeker Appy Sluijs zei vorige maand in een interview met het AD: “We hebben geleerd dat telkens wanneer de CO2-concentratie omhooggaat, de planeet er heel anders gaat uitzien.”

Maar: zonder CO2 geen groen, toch?

Planten en bomen halen CO2 uit de lucht om te groeien. Dit zetten ze vervolgens weer om in voedingsstoffen en zuurstof. Ongeveer een kwart van de 10 miljard ton CO2 die we jaarlijks uitstoten wordt opgeslagen in het groen op aarde. Ook de oceanen slaan een kwart van onze CO2-uitstoot op.

Er wordt veel nieuw bos aangeplant in landen als China en India, maar ook de opwarming van de aarde zorgt ook voor een langer groeiseizoen. Dat zie je terug in je tuin, maar ook op bijvoorbeeld de toendra, waar steeds meer struiken groeien. Toch wordt dit positieve effect tenietgedaan door bosbranden en droogtes, die door diezelfde opwarming van de aarde worden veroorzaakt. Denk aan het nieuwsbericht aan het begin van de videoclip Earth: “Millions in California are dealing with the dangers of extreme heat and rapidly spreading wildfires.”

Kunnen we de CO2-uitstoot terugdringen?

Dat kan en dat móet zelfs, als we tenminste willen voorkomen dat grote delen van de aarde compleet onbewoonbaar worden door bijvoorbeeld extreme hitte of droogte. Er wordt gesproken over ondergrondse opslag van CO2, maar de vraag is of we daar met deze hoeveelheden genoeg ruimte voor kunnen vinden. De uitstoot verminderen, lijkt dus echt dé oplossing.

We kunnen natuurlijk wachten tot grote bedrijven en de politiek tot actie overgaan, maar we kunnen ondertussen ook onze eigen uitstoot verminderen. Hoe dan? Door bijvoorbeeld minder te vliegen (vliegschaamte), schoner auto te rijden of geen vlees meer te eten.

Wat doe jij om je CO2-uitstoot te verminderen?  Laat het ons weten door een reactie achter te laten.