In eerste instantie lijkt yoga misschien vooral een lichamelijk bezigheid om de spieren en pezen op te rekken en ruimte in het lichaam te maken. Maar yoga is veel meer dan dat. Lichaam en geest zijn onherroepelijk met elkaar verbonden en sommigen zeggen zelfs dat de yogamat de spiegel van de ziel is. Het laat zien wie je werkelijk bent. Daarom – op deze internationale yogadag – 8 levenslessen die ik bij yoga geleerd heb.

Les 1: doe alles wat je doet met aandacht

We doen de dagelijkse dingen graag op de automatische piloot en grijpen op ‘dode’ momenten naar onze telefoon om eindeloos over het net te scrollen. Maar, als je die telefoon even laat voor wat het is en de dingen met aandacht doet, wordt het leven zoveel rijker. Dan heb je ineens weer oog voor de regendruppels op het gras, een bij die rond een bloem zoemt en voor degene die tegenover je zit in de trein. Daarnaast ben je je ook meer bewust van je eigen gedachten, gevoelens en je lichaam. Hierdoor sta je meer in contact met je ware ik en weet je ook beter waar je op dat moment behoefte aan hebt. Misschien is dat een avondje in je eentje voor je uit staren in plaats van doorrammen, omdat je agenda nou eenmaal vol staat met afspraken.

Les 2: luister naar je lichaam

Dat lijkt makkelijker dan het is. In een tijdperk waarin we vooral met en in ons hoofd leven, kunnen we soms amper onze pink van onze ringvinger onderscheiden. Laat staan dat we ‘horen’ wat ons lichaam ons probeert duidelijk te maken. We overschreeuwen de lichamelijke signalen vaak met onze geest. We hebben geen tijd om ziek te zijn. Uitrusten en niks doen is voor mietjes. En de buurvrouw kan haar tenen aanraken, dus moet ons dat ook lukken. We willen meer en beter of we gaan juist de andere kant op en overtuigen onszelf dat we iets nooit zullen kunnen en dus ook niet hoeven te proberen. Als we ons lichaam lang genoeg negeren, trekt het vanzelf aan de noodrem door bijvoorbeeld ziek te worden of een burn-out te kweken.

Les 3: zuchten is heerlijk

Vroeger kreeg ik nog wel eens te horen dat ik niet zo moest zuchten, maar zuchten is heerlijk. Het is een goede manier om alle spanning uit je lijf te krijgen en gevoelens als woede, verdriet of frustratie in één keer los te laten. Maar zuchten zorgt ook voor het oprekken en wakker schudden van de longblaasjes, die verantwoordelijk zijn voor de opname van zuurstof.  We zuchten dan ook gemiddeld zo’n 12 keer per uur. Vaak zonder dat we het door hebben trouwens, terwijl juist het bewust zuchten zo fijn is. Menig yogales begint en eindigt ermee.

Les 4: je adem zegt alles

We weten het allemaal: zonder adem is er geen leven. Maar letten we ook echt op onze ademhaling? Vaak ademen we op de automatische piloot en hebben we niet door dat onze adem bijvoorbeeld oppervlakkig of onregelmatig is of dat we onze ademhaling vasthouden als we iets moeilijks doen. Iets wat overigens averechts werkt, want als je je ademhaling op slot zet, verstijft je lijf en maakt het zich op om te vluchten of vechten. Luister dus naar je ademhaling, want het vertelt je hoe het met je gaat. Ben je gespannen, boos, verdrietig, verliefd of opgewonden? Het is allemaal terug te horen in de adem. Een ontspannen ademhaling zorgt voor een ontspannen lijf. En controle over je ademhaling, betekent controle over je geest. Je concentreren op de ademhaling is dan ook een goeie tool om je ‘monkeymind’ te kalmeren (zie les 7).

Les 5: geluk ligt in ons zelf

We zijn tamelijk goed afgericht om ons op de buitenwereld te richten. We worden dan ook dagelijks om de oren geslagen met allerlei prikkels in de vorm van social media of reclame en vergelijken onszelf continu met anderen en denken dat we gelukkiger zullen zijn als ons haar voller is, onze tanden witter, ons lijf slanker, onze kledingkast gevulder en ons huis groter. Dat dit niet zo is, weten we natuurlijk eigenlijk ook wel. Maar tevreden zijn met wie je bent en hoe het leven nu is, lijkt soms gods onmogelijk. Gelukkig baart oefening kunst en zorgen kleine momenten van tevredenheid en dankbaarheid soms ineens voor een intens gevoel van geluk. Zeker als je die kleine momenten de aandacht geeft, die ze verdienen (zie les 1). Een goede oefening, naast yoga, kan zijn om een dankbaarheidsdagboek bij te houden: maak aan het einde van de dag een lijstje van tenminste drie dingen (meer mag altijd!) waar je die dag dankbaar voor bent. Bijvoorbeeld voor het feit dat je ademt of dat je de tijd genomen hebt om op de yogamat te stappen of dat je een praatje hebt gemaakt met de buurvrouw.

Les 6: accepteer wat is en oordeel niet

In yoga leren we, dat zowel ‘afkeer’ als ‘verlangen’ menselijk lijden veroorzaakt. We vinden iets verschrikkelijk en willen het daarom vermijden. Of we verlangen naar iets, dat misschien helemaal niet voor ons in het verschiet ligt. In beide gevallen accepteren we niet wat is en dat zorgt voor onrust en lijden. Deze ‘likes’ en ‘dislikes’, die we allemaal ervaren, zeggen trouwens meer over onszelf dan over de buitenwereld. Ze ontstaan immers in ons eigen hoofd. Het is dan ook interessant om ze te observeren (zonder te oordelen) en te onderzoeken wat erachter ligt. Zo vinden we een bepaalde yogahouding misschien wel verschrikkelijk, omdat we meer van ons lijf verlangen dan het ons op dat moment kan geven. Je daarvan bewust zijn, kan alle deuren opzetten. We kunnen immers lang niet altijd iets doen aan wat ons overkomt in het leven, maar we hebben wel invloed op hoe we ermee omgaan. Als we in het geval van die ‘verschrikkelijke yogahouding’ dus niet zoveel van onszelf eisen, maar berusten in wat ons lijf ons op dat moment te bieden heeft, wordt het zoveel makkelijker. Dan bewegen we met de stroom mee (les 8).

Les 7: je bent niet je gedachten of je emoties

Onze geest kan behoorlijk onrustig zijn en van gedachte naar gedachte springen. In luttele seconden word je meegenomen naar het verleden, de toekomst en weer terug. De ‘monkeymind’ noemen we dat ook wel in yoga. We zijn geneigd om op die gedachtentrein te springen en ons te identificeren met de verhalen, die ons brein ons voorschotelt alsof het onomstotelijke waarheden zijn. Zo kan ons brein ons vertellen, dat we te dik zijn of te lui, dat niemand van ons houdt of juist dat iedereen om ons heen oliedom is en het leven niet heeft begrepen.

Het is belangrijk om je te realiseren dat het maar gedachten zijn, hersenspinsels, en geen feiten of waarheden. Met meditatie en yoga leer je om een stap terug te nemen en je eigen gedachten en emoties te observeren alsof ze van een ander zijn. Aanschouw ze, neem ze niet te serieus en lach af en toe eens hartelijk om je eigen gedachten.

Les 8: alles gaat voorbij

Verandering is iets dat er altijd is. Alles gaat voorbij en niets is blijvend. Dat accepteren is niet altijd even makkelijk als het gaat om de mooie momenten. Maar het kan juist weer troost bieden als het gaat om de moeilijke momenten. Ook hier moeten we leren accepteren wat is en onze verwachtingen loslaten. De oude Grieken zeiden het al: panta rhei, alles stroomt. Je kunt nooit twee keer in dezelfde rivier stappen. De rivier verandert namelijk continu, net als het leven. Met de stroom meebewegen, is dan de kunst.

Wat zijn de levenslessen, die jij van yoga hebt geleerd? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.