Vooropgesteld: vliegen is schadelijk voor het milieu. De Nederlandse luchtvaartsector zorgde in 2017 voor 13 miljard kilo aan CO2-uitstoot. Met een vliegreis belasten we het milieu maar liefst 7 tot 11 keer zoveel als wanneer we diezelfde reis per trein zouden doen. Of 2 tot 4 keer zoveel als wanneer we de auto zouden nemen. Hoe korter de afstand is die we met het vliegtuig afleggen, hoe groter het verschil is in CO2-uitstoot met andere vervoersmiddelen.

Vliegtuig, trein of auto

Gelukkig komen er steeds meer haalbare alternatieven voor het vliegtuig. Zo kunnen we vanaf 30 april rechtstreeks met de trein naar Londen. En het is nog sneller ook, zo bleek eerder deze maand uit deze sympathieke test van AT5. Maar helaas is niet elke bestemming bereikbaar met de trein of auto. En hoewel het reizen per zeilboot naar exotische bestemmingen in opmars is sinds Greta Thunberg op die manier de oceaan overstak, kost het wel heel veel tijd. En tijd, zo weten we, is een kostbaar goed.

We leven in een mondiale economie en zijn er inmiddels aan gewend geraakt dat elke uithoek van de aarde in een vloek en een zucht te bereiken is. Sterker nog: de global village lijkt voor sommigen al te klein te zijn geworden. Daarom zijn we onze reislust aan het uitbreiden naar de ruimte. Vanaf dit jaar zou het mogelijk moeten zijn om als toerist een reisje te maken naar het ruimtestation ISS. Als je geld hebt natuurlijk, want duur is het wel.

Vliegschaamte… of niet?

Toch zien we het aantal luchtpassagiers in Nederland nog steeds toenemen: in 2018 vlogen we ten opzichte van 5 jaar eerder zelfs 37% meer. Van vliegschaamte (in 2018 nog genomineerd als Woord van het Jaar) lijkt dan ook nog niet echt sprake te zijn. Zes van de tien volwassenen vliegen minstens één keer per jaar privé, een kwart zelfs twee keer of vaker. En een derde van de ondervraagden is absoluut niet van plan om minder te gaan vliegen, zo bleek vorig jaar uit een representatieve steekproef van onderzoeksbureau Motivaction. Je kunt je dus afvragen hoe realistisch het is om te denken dat het vliegverkeer binnenkort drastisch zal verminderen.

In dat kader is het dan ook bemoedigend, dat de luchtvaartsector zelf bezig is om te kijken hoe ze kunnen vergroenen. Sterker nog: de industrie heeft vastgelegd dat de CO2-uitstoot per passagierskilometer in 2050 met 75% moet zijn gereduceerd. Een ambitie waar vooral veel technische innovatie bij komt kijken. De vraag is natuurlijk of het haalbaar is. Maar zonder ambitie kom je nergens, vinden wij.

Maveric van Airbus

Airbus presenteerde eerder dit jaar de Maveric. Een toestel met blended wing body, oftewel de vleugels gaan over in de romp waardoor er een gestroomlijnde driehoekige vorm ontstaat. Hierdoor zou het toestel tot 20% minder brandstof verbruiken dan de huidige toestellen. Door de plek van de afgeschermde motor zou dit vliegtuig ook voor beduidend minder geluidshinder zorgen. Omdat de vorm van het toestel anders is, ontstaat erbinnen ook meer beenruimte voor de passagiers en bredere gangpaden.

Het ontwikkelen van de Maveric begon al in 2017, maar het toestel werd in de zomer van 2019 pas getest op een geheime locatie in Frankrijk. Deze maand werd het toestel voor het eerst aan het publiek getoond op de Singapore Airshow. Let wel, het gaat hier vooralsnog om een op afstand bestuurbaar model van 2 bij 3.2 meter waarmee tests worden uitgevoerd. We zijn er dus nog lang niet, maar het ontwikkelen van nieuwe toestellen kost nou eenmaal tijd. Daar moet je zo tien tot twintig jaar voor rekenen.

Kleine beetjes helpen

Volgens luchtvaartexperts hebben we al een lange weg afgelegd. Zo zei Henri Werij, decaan luchtvaarttechniek aan de TU Delft, twee jaar geleden al tegen OneWorld dat het vliegtuig de afgelopen 50 jaar veel efficiënter is geworden. “Er is een flinke afname van de benodigde brandstof per kilometer gerealiseerd en de motoren en aerodynamica zijn verbeterd.” Maar de groei van het aantal kilometers per passagier is veel groter dan de afname van de uitstoot per passagier. In andere woorden: als wij zo veel blijven vliegen, is er niet tegenop te boksen.

Iets van gelijke strekking, zei Alan Newby vorige maand nog tegen de BBC. “We zijn een heel eind gekomen, maar de uitdaging is nu om de uitstoot los te koppelen van de groei van het luchtverkeer.” Hij werkt als future programmes director bij Rolls-Royce aan het optimaliseren van jetmotoren, door ze lichter en sterker te maken waardoor minder brandstof nodig is en dat scheelt weer aan uitstoot.

Wat denk jij: vliegen we over 30 jaar in een vliegtuig zoals de Maveric? Of ben jij uit vliegschaamte al opgehouden met vliegen? Laat het ons weten en geef je reactie hieronder.