Het kwam ter sprake tijdens de masterclass minimal waste van Emily-Jane Townley. Ze was er zelf net mee begonnen: bokashi. Dit Japanse woord betekent zoveel als goed gefermenteerd organisch materiaal, dat ingezet wordt als bodemverbeteraar. Met de bokashi-methode kan je organisch afval geurloos fermenteren in plaats van het te laten rotten, zoals bij composteren het geval is. En dat kan zowel in het klein, bij jou thuis, als in het groot, bij de boer op het land.

Hoe werkt het?

Voor huis, tuin en keuken bokashi heb je een speciale emmer nodig. Die vul je met een bodempje boskashi starter waar je het keukenafval op gooit. Daarna voeg je weer een laagje starter toe enzovoort. Tot de emmer vol is. Dan moet je het geheel nog tien dagen laten staan om het fermentatieproces af te ronden.

Je moet overigens wel regelmatig vocht aftappen via een kraantje in de bokashi emmer. Dit vocht kan je, verdund met 100 delen water, ook weer gebruiken als vloeibare mest voor je planten. Het vocht heeft, net als de bokashi zelf, een zure geur. Dit komt door het fermentatieproces. Helemaal geurloos is het dus niet, hoewel je dit met een dicht deksel niet schijnt te ruiken.

Volgens de Consumentenbond, die een bokashi-emmer testte, is het nadeel van deze methode dat je afval niet echt verteert, zoals bij composteren. In andere woorden: als het proces klaar is, ziet het afval er nog net zo uit als toen je het in de emmer deed. Je moet dus hele klokhuizen en bananenschillen in je tuin begraven, waar het vervolgens door het bodemleven verder afgebroken wordt. En het is om die reden ook slim om groter afval klein te snijden, voordat je het in de emmer gooit. Waarvan akte.

De voordelen 

Wat is dan het voordeel van bokashi ten opzichte van composteren? Met bokashi kan je niet alleen groenafval verwerken, zoals fruit, groente en tuinafval, maar ook producten als kaas of vleesresten. Het ruikt (of stinkt) bovendien beduidend minder dan je compostemmer, zeker als je het deksel dicht houdt (en dat moet, omdat je het zuurstofvrij wilt houden tijdens het fermentatieproces). En omdat het bij boskashi om fermentatie gaat (en dus niet om een verrottingsproces) komen er geen gassen vrij en dat is beter voor het klimaat. Bovendien gaat het sneller dan composteren.

Bokashi op het boerenland

Bokashi kan ook op grotere schaal toegepast worden, met organisch materiaal dat bijvoorbeeld overblijft na het maaien van de slootkant. “Ik noem dat hergebruik van producten uit eigen gebied,” zegt Peter Oomen in BN De Stem. Hij startte deze lente met een proef in Brabant, waarbij hij restproducten van de oogst gebruikt voor de bokashi.  “Zo maak je een sluitende kringloop, dichtbij huis. Door van een restproduct een bodemverbeteraar te maken, krijg je straks een prima bodem. Mens, dier en plant schieten daar wat mee op.”

Bokashi helpt de biodiversiteit, omdat het op kruidenrijkgrasland bijvoorbeeld voor meer soorten kruiden, grassen en bloemen zorgt. En dat trekt weer insecten, vogels en andere dieren aan. Bovendien heeft bokashi een positief effect op de sponswerking van de bodem, zo vertelt Maarten van Schijndel van Waterschap De Dommel. Door de bokashi blijft het water langer in de bodem zitten en dat is met lange droogte fijn. Daarnaast loopt het bij hevige regenval juist wat gelijkmatiger weg naar de sloten.

Voor de proef worden sommige stroken land wel met bokashi bewerkt en anderen niet, zodat we over een paar jaar kunnen zien wat het verschil is.

Werk jij al met bokashi? Deel je ervaringen en tips met ons door hieronder een reactie achter te laten.