‘Composteren is magisch’ en ‘poep is goud waard’: voor Fides is er helemaal niets smerigs aan de menselijke stoelgang, integendeel. Met haar ‘Broodje Poep’ foodtruck – waar je kunt eten én poepen – reist Social Designer Fides Lapidaire in samenwerking met droogtoiletexpert Fedde Jorritsma (Local Wise) en circulair adviseur Sven Jurgens (KNN) daarom door het land om het taboe dat rond poepen en plassen hangt te doorbreken. Menselijke uitwerpselen zouden namelijk hét antwoord kunnen zijn op grote klimaatvraagstukken.

Nachtaarde

“Fides, ik wil gewoon dat mensen uit de stad met hun emmer poep hier naar toe komen, dan beloof ik dat ik er iets moois mee ga doen.” Met deze woorden begint Fides’ zoektocht naar de waarde van poep en plas. De man – een Brabantse boer met wie Fides dan al enige tijd samenwerkt –  geeft haar het boek ‘Vierduizend jaar kringlooplandbouw’, dat 100 jaar geleden geschreven werd door landbouwwetenschapper Franklin Hiram King. King reisde naar China en Japan om de ‘supergezonde’ Aziatische kringlooplandbouw te bestuderen en daar verslag van te doen. “Wat hij daar zag was fascinerend: er was genoeg voedsel om alle mensen te voeden terwijl de grond niet uitgeput raakte. Hoe ze dat deden? Door hun eigen poep en plas snel en hygiënisch op te vangen, te composteren tot ‘nachtaarde’ en dat te gebruiken om hun gewassen te laten groeien. Ze waardéérden poep en plas heel erg. Als je ergens ging eten werd er van je verwacht dat je er ook iets achterliet. Poep was handelswaar. Die manier van denken is belangrijk, dat wil ik hier ook.”

De kringloop sluiten

“Broodje poep gaat over iets simpels dat we helemaal vergeten lijken te zijn: het sluiten van de kringloop. Het is enorm noodzakelijk, maar we horen er niks over. In ons huidige systeem halen we fosfaat en andere nutriënten uit de grond of uit mijnen om daar vervolgens kunstmest van te maken. Over veertig tot honderd jaar zijn die bronnen op. Bovendien heeft kunstmest onze landbouw exponentieel laten groeien, maar toch vooral de aarde uitgeput. Je kunt geen marathon rennen op witbrood, zeg maar. In plaats van die nutriënten, opgenomen in de gewassen die we verbouwen, te hergebruiken, spoelen we ze weg – met drinkwater notabene – wanneer we het toilet doorspoelen. We kunnen dit heel makkelijk oplossen: door de nutriënten die we uitplassen- en poepen te hergebruiken. Ik voed m’n eten en daarmee mezelf. Klinkt simpel en dat is het ook!”

Poeptaboe

Fides is Social Designer en plaatst grote, complexe vraagstukken in verrassende perspectieven. “Ik wil vooral het taboe doorbreken. ‘Poep en plas is vies, is afval, moet vooral geheim en onbespreekbaar blijven’: daar moeten we echt vanaf. Poep is goud waard. Je hoort zo veel over wind- en zonne-energie, maar nooit iets over poep en plas, terwijl dat toch zo voor de hand ligt. Ik wilde mijn rol als ontwerper inzetten om deze dingen bespreekbaar te maken en de voedselkringloop ook visueel te sluiten. Broodje Poep – de naam alleen al – lokt reacties uit. Mensen voelen zich uitgenodigd om over poep te praten en dat is precies wat ik wil bereiken. We denken dat we wat wij als vies en lelijk of mooi en schoon zien niet kunnen ontwerpen, terwijl ik juist denk dat dat precies is wat we nodig hebben om de verandering te bewerkstelligen die er aan zit te komen.”

Poep en pompoenhummus

Een foodtruck met een missie, dat is ‘Broodje Poep’ van Fides. “Met ‘Broodje Poep’ roep ik alle poepdonateurs op om hun ontlasting te doneren. Tijdens dat ‘doneren’ kun je luisteren naar een podcast, waarin je gevraagd wordt om je beste poepervaring te delen, bijvoorbeeld. Van de gedoneerde poep maken we compost en daar groeien dan weer ingrediënten op waarvan wij lekkere broodjes maken. De broodjes verkoop ik vanuit de foodtruck. Veel mensen vinden het in eerste instantie een beetje een vies idee, broodjes met ingrediënten die groot zijn geworden op (gecomposteerde) menselijke drollen, maar de broodjes zijn echt lekker. Je ziet mensen twijfelen, maar de vegetarische broodjes pompoenhummus met gegrilde groenten en koriander of peterselie uit onze eigen moestuin gaan er toch altijd met smaak in!”

Foto: @WttV