Met dingen als je verwarming een graadje lager zetten en het licht een uurtje eerder uitdoen, redden we het niet. Dat is gerommel in de marge, vindt schrijver Joop Hazenberg. Maar met acties als het overstappen op duurzame energie, je auto de deur uit doen en geen vlees en zuivel meer eten, zetten we wel degelijk zoden aan de dijk. Zeker als we dat met een grote groep mensen doen. In zijn boek Zo redden we de wereld zet de schrijver 30 acties om klimaatverandering te stoppen op een rij. Tien daarvan zijn bedoeld voor de consument, tien voor de overheid en tien voor de industrie. 

Hoe staan we er voor?

Met de klimaatcrisis staan we misschien wel voor de grootste opgave in de menselijke geschiedenis. Of, zoals Hazenberg schrijft, de situatie is ernstiger dan je denkt, veel ernstiger. Het klimaat is door toedoen van de mens in miljoenen jaren niet zo instabiel geweest. Sinds de Industriële revolutie is de uitstoot van koolstofdioxide enorm toegenomen. De helft van die uitstoot heeft de afgelopen 30 jaar plaats gevonden. De afgelopen tien jaar waren de warmste ooit, sinds men in 1850 is gaan meten. En zelfs als we op miraculeuze wijze de extra uitstoot van broeikasgassen morgen weten te stoppen, blijft de temperatuur tot 2070 gewoon doorstijgen. Met alle gevolgen van dien: stijgende zeespiegels, extreme weersomstandigheden, bosbranden, uitstervende planten en dieren, bodemverarming, hongersnoden…

Enfin, tot zover de ‘opbeurende woorden’. Want, er is ruimte voor optimisme, schrijft Hazenberg. Sterker nog: optimisme is in deze tijd een morele plicht, een kracht waarmee je een nieuwe wereld kan scheppen of de oude kan veranderen. De oplossingen liggen veel meer binnen ons bereik dan een paar jaar geleden. Er zijn zeer nuttige acties die we zelf kunnen ondernemen om onze impact op klimaat en milieu drastische te verminderen, zonder dat de kwaliteit van ons leven vermindert. In tegendeel zelfs. We pikken er een paar uit:

Hanteer een persoonlijk vliegbudget

Los van deze coronatijd is vliegen voor mij persoonlijk één van mijn zwaktes. Ik houd van reizen en voor veel bestemmingen lijkt het vliegtuig nou eenmaal het noodzakelijke kwaad. “Als je stopt met vliegen heb jij met jouw levensstijl waarschijnlijk minder dan één aarde nodig en leef je dus duurzaam,” zei Babette Porcelijn vorige zomer al tegen me. Sindsdien heb ik last van ‘vliegschaamte’. Maar Hazenberg schrijft: ‘Het heeft echt geen zin om alle vliegers in een verdomhoekje te plaatsen, samen met rokers en andere zondigen. Voor veel bestemmingen is simpelweg geen alternatief’.

Wat stelt hij dan voor? Een persoonlijk vliegbudget. Vlieg maximaal één keer per twee jaar binnen Europa. En elke vier jaar mag je jezelf een intercontinentale vlucht cadeau doen. En dat geldt met name voor de veelvliegers onder ons. Want 8% van de Nederlanders neemt maar liefst 40% van de Nederlandse vluchten op zich. Juist daar kan je dus verschil maken in de klimaatverandering. Zo staat een retourtje New York gelijk aan de uitstoot van een jaar in een kleine auto rijden. Vlieg je businessclass? Dan is je impact drie keer zo groot.

Koop minder (goedkope) kleren

Een bekende tip om klimaatverandering te stoppen, waar we bij hetkanWEL ook regelmatig voor preken. We kunnen er niet omheen: we moeten fors minderen met het aanschaffen van nieuwe kleding. Dat wat we aanschaffen, moet van goede kwaliteit zijn, zodat het langer mee kan. Op dit moment is 80% van de kleding die we weggooien namelijk nog in goede staat. Ruilen zou daar dus een betere optie voor zijn. Of tweedehands kopen, want die kledingstukken bestaan al. Als je kleding tot slot echt, echt, echt versleten is, gooi het dan in de kledingcontainers. Dan kan het namelijk worden gerecycled tot vulling van autostoelen, matrassen of tot  schoonmaakdoeken.

Investeer in de toekomst

Met deze tip neemt de schrijver twee afslagen, zij het dat de tweede -de meest controversiële- heel voorzichtig wordt ingestoken. De eerste ligt voor de hand: investeer je geld in duurzame bedrijven, stap over op een duurzame bank en zorg ervoor dat je pensioengeld niet geïnvesteerd wordt in de fossiele industrie. Helder. Ik zou daar aan willen toevoegen: als je iets aanschaft, kies dan altijd voor het duurzame alternatief, want je brengt met jouw geld en consumentengedrag een stem uit voor de wereld waarin je wilt leven en dus voor de toekomst.

Het tweede deel van deze tip om klimaatverandering te stoppen gaat over het krijgen van kinderen: krijg er minder, want kinderen moeten gevoed worden en laten op hun beurt weer een klimaatafdruk achter op deze aarde. Overigens  vliegen de cijfers over de grootte van de impact van kinderen alle kanten op en zijn dus niet betrouwbaar, zeker omdat de toekomst zo moeilijk te voorspellen valt. Hazenberg’s eigen visie is dat twee kinderen meer dan genoeg is.

Hij heeft het bij deze tip overigens ook nog kort over de laatste voetafdruk die we achter laten met het kiezen voor een bepaalde uitvaart. De meest duurzame vorm is resomeren, wat vanaf de zomer van 2021 mag in Nederland. Hier wordt je lichaam met behulp van chemicaliën opgelost in water en blijft een beetje poeder over. Er wordt ook gewerkt aan het composteren van het menselijk lichaam na de dood. Daarover kan je hier meer lezen.

Benieuwd naar de andere 27 tips om klimaatverandering te voorkomen. Koop het boek van Joop Hazenberg dan via deze affiliate link: Zo redden we de wereld.

klimaatverandering