Wat is duurzamer: een echte kerstboom of een kunstboom?

Traditioneel gezien kopen we ná Sinterklaas pas een kerstboom, al was er dit jaar al tijdens het sinterklaasweekend een flinke run op de bomen dankzij corona. Je kan er immers niet vroeg genoeg bij zijn om een beetje gezelligheid in huis te halen nu alles om 17.00 uur dicht is. De VNK (Vereniging voor Nederlandse Kerstbomenkwekers) verwacht dat er dit jaar 2,7 miljoen kerstbomen verkocht gaan worden. Dat is 5 procent meer dan vorig jaar. Heugelijk feit daarbij is wel dat duurzame alternatieven een opmars maken in Nederland. Maar wat is een duurzaam alternatief? En wat is beter voor het klimaat: een kunstboom, of een echte kerstboom? Wij zoeken het voor je uit.

Een echte kerstboom of kunstboom

Duurzaamheidsblog Duurzaamthuis zocht uit dat een echte kerstboom zo’n 3 kilo CO2-uitstoot veroorzaakt bij het proces van kweken, transporteren en uiteindelijk verbranden. Volgens experts is dat bij de productie van een plastic boom van bijna twee meter hoog al 40 kilo. Dat zou betekenen dat een kunstboom alleen duurzamer is als je ‘m minimaal dertien jaar gebruikt. De Britse krant The Guardian heeft het over minimaal tien jaar, afhankelijk van de materialen die voor de kunstboom worden gebruikt. Terwijl de New York Times schrijft dat je een kunstboom minstens 20 jaar moet gebruiken, voordat je de impact ervan op het milieu hebt gecompenseerd. Sanne Janssen van Milieu Centraal zei deze week op RTL Nieuws dat de milieu-impact van een kunstboom pas gelijk komt te staan met een echte boom als je er heel erg lang meedoet. En wat is dan heel erg lang? In ieder geval tussen de zes en tien jaar. Dat is dus een voorzichtige schatting als je het vergelijkt met bovenstaande beweringen. Milieudefensie neemt een grote bandbreedte en heeft het over 9 tot 17 jaar.

Hoe het ook zij, bij het gebruik van een kunstboom is more echt more, oftewel: hoe langer je met een kunstboom doet, hoe beter het uiteindelijk is voor het milieu. Kies er daarom dus eentje van kwaliteit, die lang mee kan. Voor een kunstboom geldt dat het grootste deel (twee derde) van de CO2-uitstoot wordt veroorzaakt door het plastic waar de boom uit bestaat. Als je dus kiest voor een boom die gemaakt is van gerecyclede materialen of voor een tweedehandsboom, dan heb je al winst en is de uitstoot van je kunstboom al lager. Dan maakt het natuurlijk ook uit waar je die kunstboom haalt: hoe meer kilometers je ervoor moet rijden, hoe meer uitstoot. Datzelfde geldt trouwens voor een echte boom: kies er eentje die lokaal wordt gekweekt en een kluit heeft. Dan kan de boom daarna eventueel weer terug de grond in en kan je ‘m volgend jaar nog een keer gebruiken. 

Pexels Elias Tigiser 1671431 1 1

Adopteer een kerstboom

Meestal kopen we een kerstboom om ‘m een paar weken later (uiterlijk met Driekoningen, op 6 januari) weer af te danken. Dat kan op twee manieren: of we steken er zelf de fik in met de traditionele nieuwjaarsvuren, waarbij een hoop CO2 vrij komt. Of we geven de boom mee aan de gemeente en dan is het afhankelijk van die gemeente wat ermee gebeurt. Zo kunnen de opgehaalde bomen verwerkt worden tot biomassa waarmee stroom opgewekt wordt. Of er kan compost gemaakt worden van de verbrande bomen. Maar als je het echt duurzaam wil aanpakken, dan adopteer je een biologische kerstboom. Deze wordt in januari weer terug geplant en omdat elke boom een uniek nummer heeft, krijg je het jaar daarop weer dezelfde boom mee naar huis. Dan kan je toch een band opbouwen, dat is ook fijn. Een adoptieboom kan tot wel 5 keer opnieuw gebruikt worden. Adoptie is trouwens alleen een duurzame optie als je (zie de opmerking hierboven) niet heel ver met de auto moet rijden om de boom op te halen en weer terug te brengen.  

Maak een alternatieve kerstboom

Je kan deze hele kerstboom/kunstboom discussie natuurlijk ook aan je voorbij laten gaan en kiezen voor géén boom. Of je maakt zelf een boom. Pinterest staat vol met DIY ideeën, waarbij je een boom kan maken van stapels boeken, glazen potten met lichtjes erin, oude wijnflessen, beschreven bladzijden uit een boek (beetje zonde misschien) of -de meest gebruikte misschien wel- lichtjes in de vorm van een kerstboom. Dan moet je er natuurlijk wel voor zorgen dat je geen verlichting hebt waar nog gloeilampen in zitten, want dat is dan weer niet zo goed voor de impact (zeker niet als je de boom de hele nacht gezellig aan laat).  Maar met led-lampjes valt de impact wel mee: die zijn zo zuinig dat de klimaatimpact lager is dan die van de kerstboom. Als je niet zo do-it-yourselferig bent, kan je er natuurlijk ook voor kiezen om voor een ander alternatief te kiezen. Zo zagen we een leuk wandkleed van een kerstboom voorbij komen van de Arnhemse ontwerper Suseela Gorter. Zij noemt een kerstboom een regelrechte ramp voor de natuur en ontwierp daarom een alternatief. “Het besef kwam een paar jaar geleden, toen ik na de feestdagen overal op straat kerstbomen zag liggen. Wat ondankbaar, dacht ik: je versiert een boom, viert er kerst mee en gooit het dan weg.”

Samengevat

  • Wil je een kunstboom? Gebruik deze dan heeeeeeel erg lang en kies voor een kwalitatief exemplaar, bij voorkeur van gerecyclede materialen of tweedehands.
  • Hergebruik je echte kerstboom door hem na de kerst weer terug in de tuin te planten.
  • Wil je ‘m toch kwijt? Verbrand de boom dan niet na afloop, maar zorg ervoor dat hij bij het compostafval belandt of door de gemeente verwerkt wordt.
  • Huur of adopteer een kerstboom. Dat kan bijvoorbeeld via adopteereenkerstboom.nl of via huureenkerstboom.nu.
  • Gebruik ledlampjes als kerstverlichting
  • Maak zelf een boom. Het internet staat vol inspirerende voorbeelden.
  • Geniet van alle gezelligheid! En weet: na kerst worden de dagen weer langer 🙂

Heb jij een alternatief idee voor een duurzame kerstversiering? Laat het ons dan vooral weten door hieronder een bericht achter te laten.

Over de schrijver

11 reacties op “Wat is duurzamer: een echte kerstboom of een kunstboom?”

  1. Wij hebben een houten kerstboom gemaakt van latjes van houten “wegwerp” pallets. Het was een heel karwei, maar we gebruiken hem nu al jaren. De latjes hebben we steeds kleiner gemaakt. De blokken die tussen de pallets zitten, van weet ik wat voor geperst materiaal hebben we gebruikt om afstand te houden tussen de latten. En we hebben er een heel lang draadeind doorgestoken, waarmee we hem elk jaar weer aan het plafond hangen, terwijl hij beneden op een soort kist staat. Helaas zie ik hier geen mogelijkheid om foto’s te uploaden, maar die heb ik wel als Hetkanwel hier geïnteresseerd in is.

Reacties zijn uitgeschakeld.