Hoe Corona mensen doodt, maar de menselijkheid kan redden 

Crises maken het ondenkbare denkbaar. Ze maken scheuren van kleine barstjes. Ze schudden het stof af van dingen en maken zichtbaar wat niet gezien wilde worden. Crises zijn even pijnlijk als nuttig en even gevaarlijk als kansrijk.  Tijdens de paniek die er ontstaat gedurende een crisis is het makkelijk voor machthebbers om plannen, die allang op de plank lagen, ineens uit te voeren. Tijdens eerdere crises liep dat slecht af. Corona biedt een nieuwe kans. Mensen zullen sterven, maar de menselijkheid kan overleven – als we nu in actie komen.

9/11

Op 11 september 2001 boorde een vliegtuig zich in het WTC-gebouw in New York City. De jaren erna startte er een oorlog tegen ‘het terrorisme’. Hiervoor werden wetten rondom privacy zodanig aangepast, dat overheden en beveiligingsinstituten ineens veel meer macht en afluistermogelijkheden kregen dan voorheen. Het plan voor die maatregelen bestond al jaren. De chaos rondom 9/11 bood de kans om het ook daadwerkelijk door te voeren.

Tsunami

In 2004 raasde er een tsunami over Sri Lanka en nabijgelegen landen. Op plekken waar voorheen arme vissers woonden, vulden de maanden erna dure hotels de kusten. De ontwikkelingsplannen voor die hotels waren jaren eerder al gemaakt, maar men was bang voor protest. Van de armen, NGO’s en mensenrechtenorganisaties. Die waren nu druk bezig om verwoeste huizen op te bouwen, zieken te verzorgen en hun kinderen op te voeden. Toen ze weer adem en tijd hadden om terug te keren naar hun oude thuis, was die plek bezet.

Orkaan Katrina

In 2005 overstroomde 80% van de Amerikaanse stad New Orleans door orkaan Katrina. De rijkere bewoners reden in volgepakte auto’s de stad uit. Maar de armere bewoners, zij die zich geen persoonlijk vervoer konden permitteren, zaten massaal vast in hun huizen of in opvangruimtes. Die laatsten liepen zo vol, dat veel mensen naar andere staten werden gevlogen om daar af te wachten tot het water gezakt was. Zonder geld voor een retourticket lukten het velen niet om terug te keren. En veel zin had dat misschien ook niet gehad. Op de plek van hun ingestorte huizen stonden nu nieuwbouwwoningen, die onbetaalbaar waren voor de oorspronkelijke bewoners. Dat paste precies in het plan van de staat Louisiana om de stad welvarender, moderner en opgeruimder te maken. Katrina zorgde voor het momentum waar politici en ontwikkelaars op hadden gewacht.

Corona virus

In 2020 verspreidde een virus zich over de planeet. De eerste weken vielen er duizenden doden en stierf ook de waan van controle en zekerheid, die met name de westerse landen hadden gecreëerd. Politici verklaarden Corona tot een pandemie. Burgers lieten zich van hun mooiste kant zien: vrijwilligerswerk voor ouderen en andere kwetsbaren, het eren van beroepen die onderbetaald maar wél waardevol zijn, juffen en meesters die geweldig schoolwerk improviseren voor kinderen thuis, bedrijven die diensten gratis aanbieden. En -uit angst, onwetendheid of hebberigheid – van hun lelijkste kant: hamsteren, onzin verspreiden op sociale media, geen rekening houden met anderen, ruziemaken en huiselijk geweld, geld proberen te verdienen aan de vrees of het leed van anderen.

Corona als vergrootglas

De Corona crisis bleek een vergrootglas. Het liet zien wat er mis is in onze samenleving. We gaan op een manier met dieren om, die inhumaan en destructief is. Het leefgebied voor wilde dieren werd de afgelopen decennia steeds kleiner, omdat wij wegen, mijnbouw en steden aanlegden in natuurgebieden. Dat speelt een rol in de toename van zoönosen: infectieziekten die van dier op mens overgaan.

De meesten van die mensen zijn arm, opdat andere landen, zoals ook het onze, zo rijk konden worden. Zo’n 30% van de wereldbevolking woont in sloppenwijken. Er wonen momenteel 7 miljoen mensen in vluchtelingenkampen. Voor hen is social distancing geen optie. Je handen wassen met zeep is ook lastig voor de 780 miljoen mensen in de wereld die geen toegang hebben tot schoon of veilig drinkwater. Bovendien hebben de artsen die hen behandelen een groot gebrek aan materialen en medicijnen.

Eenzaamheid is dodelijk

In ons eigen land wonen tienduizenden ouderen en andere alleenstaanden, die zelden bezoek krijgen. Ook zijn er veel meer jonge mensen, die wel constant contact hebben met anderen, maar niet meer weten wat werkelijke verbinding is. Beide groepen voelen zich diep eenzaam. Dat is gevaarlijk, want kwetsbare en eenzame mensen overlijden het eerst.

Er is de afgelopen jaren zoveel gekort op de zorg, dat artsen en bedden overbezet zijn. Er worden kinderen en vrouwen mishandeld in hun eigen huizen door hun vaders en echtgenoten. Nu meer dan voorheen, omdat de scholen, sportscholen en kantoren dicht zijn, maar de slijterijen open. De hulpinstanties werden de afgelopen jaren zo uitgehold, dat ze nu weinig kunnen bieden: de kindertelefoon wordt platgebeld. Er is met zoveel aandacht en devotie een taal gecreëerd die de nadruk legt op schijnveiligheid en een gevoel van controle, dat mensen zijn vergeten hoe ze kunnen omgaan met onzekerheid. Er werd zoveel gevlogen, gereden en gevaren dat de lucht vervuild was en het water troebel zag.

Een leefbare planeet

Te midden van al die dynamieken, inzichten en paniek, stonden de mensen voor misschien wel de belangrijkste beslissingen uit hun generatie. Ze konden twee dingen doen. Ieder individu kon zichzelf pogen te beschermen tegen dit virus, desnoods ten koste van anderen, en daarna weer zo snel mogelijk terugkeren naar de pre-corona werkelijkheid. Of ze konden inzien, dat er allang geen normaliteit meer was. Hoogstens waren dingen als hebzucht, ongelijkheid, uitputting, eenzaamheid en een gebrek aan heldere informatie en vertrouwen genormaliseerd. Als de mensen zich dat realiseerden, zouden ze zichzelf weer kunnen zien als wezens die worden gestuurd door biologie en fysica. En dat wij dus voor ons bestaan afhankelijk zijn van een leefbare planeet en menselijke verbindingen.

Als mensen dat zouden zien, zou de Corona crisis een kans vormen. Een versneller van een beweging, die al gaande was, maar die als te extreem werd gezien. Een beweging die pleitte voor meer gelijkheid, minder dierenleed, meer natuur, minder stress, meer verbinding en minder retourtjes Bali. Corona is pijnlijk en dodelijk, maar misschien wel precies wat we nodig hebben om de scheuren in onze samenleving te dichten en om de ideeën die al bestaan nu eindelijk door te voeren.

Wat denk jij: keert onze maatschappij na deze crisis weer terug naar ‘normaal’ of gaat de wereld zoals we die kennen er anders uitzien? Met meer respect voor de natuur en elkaar. Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten. 

Over de schrijver

25 reacties op “Hoe Corona mensen doodt, maar de menselijkheid kan redden ”

  1. Ik heb er wel vertrouwen in dat alles gaat veranderen. We gaan zeker niet helemaal terug naar ‘normaal’. Uiteindelijk komt het allemaal goed met de aarde en haar bewoners

  2. Prima stuk om te motiveren. Ik sta inderdaad niet alleen blijkt uit de reacties, ! We gaan het anders doen, en laten onze stem horen..
    En vooral… we doen het nu al anders en versterken onze houding door elkaar via dit soort sites te ondersteunen… Zo gaat de “olievlek” steeds verder…. Ik geloof in ONS !

    1. Beste Roanne Van Voorst, best een goed leesbaar en zo je wilt een hoopvol stuk maar je vergeet de grootste oorzaak van alle ellende en dat is de huidige overbevolking en de onstuimige groei die er nog aan zit te komen in bijvoorbeeld delen van Afrika.

  3. Ik denk dat er steeds meer mensen wakker worden en er een nieuw, eerlijker normaal komt.
    You may say I’m a dreamer, but I’m not the only one!

    1. Wat een mooi geschreven stuk! Vanuit heel mijn hart hoop ik dat de mens gaat veranderen en we naar een nieuwe samenleving gaan met alle elementen die jij zo mooi beschrijft. Het goede nieuws is dat we daarop niet hoeven te wachten maar de veranderingen zelf al in gang kunnen zetten door in ons dagelijks leven elke dag opnieuw keuzes te maken. Zoals Gandhi al zei: wees de verandering die je in de wereld wilt. Ik zie dat ook in andere reacties o.a. met mooie initiatieven, heel hoopvol!

  4. Wij, als burgers van deze wereld, hebben echt wel invloed. Maar dan moeten we wel onze stem laten horen. Als de nadruk na deze crisis op economie komt te liggen dan moeten van ons laten horen (én handelen daarnaar) dat we het sociale en de leefbaarheid van onze wereld op de eerste plek zetten.

  5. Beste Roanne. Goed stuk en helemaal eens. Met onze “Nature for Life Foundation”, welke de functies van biodiversiteit onder de aandacht beoogt te brengen, werken we aan een stuk tekst om “natuurintensief ontwikkelen” te bevorderen, hetgeen ook moet leiden naar een andere vorm van economie en politiek: minder hijgerig en meer strategisch. Graag wil ik je betrekken in de discussie in de nabije toekomst.

    1. Ik denk dat als er genoeg mensen bereid zijn om op te staan en tegen de gevestigde orde ingaan ,dat we een kans maken om een betere wereld te creëren.Maar zolang het grootste deel van de wereld niet weet wat er zich werkelijk afspeelt zullen wij onze vrijheid verliezen.
      Nederland en andere landen zijn bv,s geen Landen dus.Wat betekent dat geen enkele regering voor zijn volk gaat,maar luistert naar multinationals.

    2. Hallo Dirk van Toledo. Dat klinkt interessant: “Nature for life foundation” Geeft me een gevoel dat jullie in dezelfde richting denken als ik. Ik denk en voel rustig wat zou ik anders willen/ hoe moet mijn wereld er uitzien? En hoe kun je dat bereiken. Juist wil ik met een groepje vrienden graag hier dieper induiken.
      Ik ga jullie foundation eens opzoeken.
      Mogelijk kunnen meer mensen met elkaar zich hierin verdiepen. Dat heeft invloed. Hartelijke groet,Marianne

  6. We kunen niet meer terug naar voor de corona, doen we dat wel dan krijgen we een nog veel grotere ramp. Dit is een waarschuwing. Het moet allemaal minder, het was te veel van alles. Grote multinationals moeten verdwijnen, kleine bedrijfjes waar met passie gewerkt kan wotden wordt moeten ervoor in de plaats komen. Er zijn al mooie initiatieven gaande, vooral ook onder jongeren, en die moeten een kans krijgen. Terug naar de natuur en dankbaarheid aan de natuur wat ze ons schenkt. Dus NEEN, niet terug.

    1. Yvonne, I.M.M. Weekers

      Ellen, dank je wel voor je mooie bijdrage: ik denk dan aan Jean Jacques Rousseau: Émile ou l éducation: ‘terug naar de natuur.’ IK denk zelf dat als de natuur weer in evenwicht is: de (wilde) dieren zullen hun habitat opeisen, dat kinderen (jeugdigen) zullen er als Émile uitkomen: opvoeden temidden van de natuur. Niet alleen een ecologisch evenwicht, maar ook een domicilie van vertrouwen: de mens zal de natuur haar vertrouwen moeten geven (en ik denk dat ze dat ook zal doen) door haar (de natuur) niet meer langer uit te buiten: hoe dat evenwicht zal ontstaan, weet ik (ook) niet: we zullen moeten luisteren: naar de stem van de natuur,en goed moeten leren waarnemen. mag ik (je) een vraag stellen?: Denk je ook niet dat positieve politieke (ik weet niet welke en hoe positieve politek eruit ziet) ‘krachten’ en een sociaal bewustzijn (dat de mens onderdeel uitmaakt van de natuur: een gemeinschaft en niet alleen een gesellschaft ( gezin/ of ander menselijke samenzijn)…. zullen ‘winnen’i: winnen (het leven is niet winnen of verliezen in een krachtenspel: Denk je dat het waar te maken is?

  7. Laten we elkaar vooral ‘besmetten’ met een positieve blik op de toekomst en ons niet verliezen in sombere gedachten of erger cynisme. Ik ben daarom gestart met een linkedIn-groep ‘Nederland na corona’ en wil hiermee een plek creëren waar hoop en inspiratie gedeeld kan worden. HETKANWEL.

  8. Ik hoop dat deze crisis het tij keert, maar ik vrees dat we straks volop in de modus “back to normal” zullen schieten. Al is het alleen maar omdat we over de hele wereld op dit moment politici aan de macht hebben die slechts aan zichzelf of aan de economie denken. Bovendien voelt “back to normal” veilig en vertrouwd.

    Aan de andere kant worden steeds meer mensen wakker, kijken om zich heen en beseffen wat we deze mooie planeet en elkaar aandoen. Deze mensen kunnen misschien voorkomen dat we gezamelijk weer de pre-corona draad oppakken. Maar zouden we dan niet moeten stoppen met alleen maar elkaar te vertellen dat het echt anders kan en moet? We hoeven elkaar niet te overtuigen, we weten het al. Het probleem is hoe de anderen te overtuigen.

Reacties zijn uitgeschakeld.