Hoe gezond en duurzaam is kokosolie?

Dat palmolie niet goed voor het milieu is, weet zo onderhand iedereen. Er worden enorme stukken regenwoud gekapt voor de plantages, wat desastreuze gevolgen heeft voor de biodiversiteit, CO2-opslag en de leefruimte voor orang-oetangs. Om maar een paar dingen te noemen. Maar hoe zit dat eigenlijk met kokosolie, vroeg één van onze lezers ons laatst. We duiken erin.

Hoe gezond is kokosolie?

Er was een tijd dat kokosolie het antwoord leek op al je vragen. Je kon er niet alleen op een verantwoorde manier mee bakken en koken, maar je kon het ook gebruiken als dagcrème, bodylotion, conditioner en zelfs tandpasta. Ik herinner me nog dat we tijdens mijn yoga teacher training in 2014 het advies kregen om de dag te beginnen met het schrapen van de tong, het drinken van een warm glas water met citroen en het spoelen van de mond met een theelepel kokosvet. Het zou een antibacteriële werking hebben en daarom goed zijn voor je gebit. Maar nadat ik een paar weken half kokhalzend van al dat vet in mijn mond boven de wastafel had gehangen, besloot ik dat het niet ‘mijn ding’ was en hing ik kokosvet weer aan de wilgen.

Inmiddels wordt er alweer jaren een felle discussie gevoerd over de magische krachten van het ‘superfood’ kokosolie. Zo stelt het Voedingscentrum dat de olie vooral uit verzadigd vet bestaat, wat je LDL-cholesterol verhoogt en de kans op hart- en vaatziekten vergroot. Juglen Zwaan van A Healthy Life stelt in een artikel uit 2018 dat deze redenering te kort door de bocht is. “Er zijn honderden factoren die bijdragen tot hart- en vaatziekten en alleen kijken naar verzadigd vet en cholesterol is veel te kortzichtig.” Zo zijn er ook studies die aantonen dat kokosvet een vergelijkbaar effect op de bloedvetten heeft als olijfolie.

In de New York Times stond vorig jaar nog te lezen dat het percentage verzadigd vet niet alleen hoger is dan dat in boter (87 procent versus 63 procent), maar dat het per eetlepel ook 15 calorieën meer heeft dan boter. Zelf geloof ik trouwens niet zo in het tellen van calorieën, maar goed: dat is een hele andere discussie. Conclusie is eigenlijk: het eten van kokosolie is prima, maar -net als bij veel voedsel- gebruik het bewust en met mate. Zo ben ik persoonlijk geen fan van al die vegan snacks en baksels waar overmatig veel kokosvet in zit. En een superfood met magische krachten is het zeker niet (al kan je je afvragen of superfoods sowieso bestaan, want wanneer is iets een superfood?). Ben je op zoek naar een olie met een hoog rookpunt, ook dan eindigt kokosolie maar net wat hoger dan olijfolie.

Hoe duurzaam is kokosolie?

Goed, dan de vraag hoe duurzaam kokosolie eigenlijk is. Kokosolie wordt gemaakt van het witte vlees in een kokosnoot, terwijl palmolie van palmvruchten wordt gemaakt. Beiden komen van een palmboom, maar van een verschillende soort. Wellicht ten overvloede, maar even ter verduidelijking. De kokosnoten voor kokosolie komen van zo’n 16 miljoen kleine boeren in landen als Indonesië, India, de Filipijnen en nog een paar landen. Van die boeren leeft 40 tot 61 procent onder de vastgestelde armoedegrens van 1,90 dollar per dag.

In 2019 kwamen kokosnoten in opspraak na een undercover onderzoek van PETA (People for the Ethical Treatment of Animals). Uit dit onderzoek bleek dat kokosnoten (met name in Thailand) geplukt werden door aapjes, die buiten werktijd vaak vastzaten met kettingen. Ze worden al jong gevangen, zitten vaak moederziel alleen, krijsen en maken steeds dezelfde bewegingen, wat op angst en stress wijst. Bedrijven, supermarkten en producenten beloofden beterschap na het publiceren van de bevindingen van PETA. En hoewel er sindsdien inderdaad steeds meer supermarktketens gestopt zijn met het verkopen van kokosmelk dat afkomstig is van door apen geplukte kokosnoten, zijn we er nog niet. Zo bleek afgelopen jaar dat de apen nog steeds (met bijbehorende wreedheid) worden ingezet en dat er nog steeds winkels zijn die deze kokosmelk verkopen.

Laten we tot slot nog even kijken naar de biodiversiteit. Uit onderzoek uit 2020 blijkt dat een miljoen liter kokosolie twintig bedreigde diersoorten aantast, terwijl palmolie er 3,8 aantast en olijfolie 4,1. Dat kokosolie zoveel negatieve impact heeft, komt volgens de onderzoekers omdat de olie op veel eilanden wordt verbouwd waar veel dieren wonen, die alleen op die plek voorkomen. Wordt de natuur aangetast door kokosolieplantages, dan is het risico al snel groot dat de daar wonende bedreigde diersoorten uitsterven. Waarmee de onderzoekers overigens niet willen zeggen dat kokosolie de aller slechtste plantaardige olie is, maar wel dat de consument alle informatie moet hebben om een duurzame beslissing te kunnen maken.

Gebruik jij veel kokosproducten, zoals kokosolie en kokosmelk? En let je daarbij op de duurzaamheid en een eerlijk loon voor de boeren? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.

Over de schrijver

8 reacties op “Hoe gezond en duurzaam is kokosolie?”

  1. Alle goede tips ten spijt, de zgn. fair trade en bio producten en in dit geval kokosolie moeten wel te verkrijgen zijn in de lokale winkel alwaar iemand woont. Daarbij zijn de prijzen van deze fair trade en bio producten vaak (veel) hoger dan van de “reguliere” producten. Niet iedereen heeft een goed gevulde beurs. Maar al te vaak wordt de consument als pion ingezet/aangesproken om de wereld te verbeteren op dit punt, maar dat is grotendeels het paard achter de wagen spannen. De werkelijke verandering ligt nog altijd bij de producent/fabrikant. Zolang die niet willen veranderen of weigeren te veranderen komen we niet verder dan enkel symptoombestrijding van het probleem. Pak het probleem bij de bron aan dat is de enige oplossing om tot het gewenste resultaat te komen. Met andere woorden, maak “gezonde” producten/merken goedkoper en meer beschikbaar dan de “ongezonde” producten/merken. Enkel op die manier komen we verder. En daar ligt ook een goede en gedegen onderbouwde voorlichting aan ten grondslag. En ook aan dat laatste schort het maar al te vaak.

    1. Hoi Norman, daar heb je zeker gelijk in. De industrie moet veranderen en de overheid zou gezonde producten inderdaad goedkoper moeten maken dan ongezonde producten. Maar daarbij is het als consument natuurlijk wel fijn om op de hoogte te zijn, zodat je zelf keuzes kan maken waar jij je als individu senang bij voelt. Op die manier heb je natuurlijk wel degelijk invloed, kijk naar het groeiende leger vegans in ons land 🙂 Maar de verantwoordelijkheid afschaffen op de consument is zeker geen goede zaak, ook omdat er als argeloze consument vaak niet op te boksen is tegen marketing, reclame en aanbiedingen.

  2. Zoals bij de meeste producten geldt dat je op moet letten wat en waar je het koopt. Bij kokosolie heb je ook nog andere facetten die van belang zijn nl koudgeperst, pure kokos dus geen beschimmelde rommel er door enz. Dan is Aman Prana of Royal Green een goede keuze en ja daar hangt een prijskaartje aan, maar als ik weet dat een kokosboer er een goede prijs voor krijgt, is het mij dat wat. Ik gebruik kokosolie ook om er chocolade van te maken.

Reacties zijn uitgeschakeld.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief en blijf zo op de hoogte van de populairste blogs, het laatste nieuws en de activiteiten van hetkanWEL. 

En volg ons op social media

Wist je dat?

HetkanWEL al 2 jaar op rij de titel Website van het Jaar gewonnen heeft in de categorie duurzaamheid.

Hetkanwel-Websitevanhetjaar-2019
Hetkanwel-Websitevanhetjaar-2020