Van vliegschaamte naar vliegetariër

Van alle manieren om te reizen is vliegen het meest vervuilend. Natuurlijk kun je jouw CO2-uitstoot compenseren, maar daar wordt een vliegtuig helaas niet schoner of stiller van. En dat is wél nodig. De techniek om schoner te vliegen is in ontwikkeling. De overheid kan deze ontwikkeling versnellen. Door de vliegtuigindustrie net zo te behandelen als andere sectoren, zoals de auto-industrie. Bovendien kan ze met alternatieven zorgen dat de zogenaamde flexitariër een neefje krijgt: de vliegetariër.

Twee jaar geleden ging ik met mijn gezin op reis naar Rome. Aangezien de trein te duur was en de autoreis te lang zou duren, kozen we voor het vliegtuig. Hoewel het woord vliegschaamte toen nog niet bestond, voelden we ons hier wel ongemakkelijk over. Daarom besloten we, als experiment, om de reis te compenseren door zeven maanden vegetarisch te eten.

Sindsdien eet ik nog steeds vegetarisch, en dat bevalt uitstekend. Als je nog een reden zoekt om vegetariër te worden, is dit zeker een aanrader. Voor een vlucht naar Bangkok laat je dan bijvoorbeeld 43 maanden het vlees staan.

Een sector als alle andere

Maar ik weet ook dat we hiermee vliegen zelf natuurlijk niet schoner maken. Dat vraagt om iets heel anders. “Pak de luchtvaart zijn elitestatus af”, zoals mijn D66-collega in de Tweede Kamer en woordvoerder luchtvaart, Jan Paternotte, onlangs nog stelde. Daarom regelde hij in de Tweede Kamer heldere milieugrenzen, voor de uitstoot van geluid, broeikasgassen en andere schadelijke stoffen.

In tijden van klimaatverandering is het simpelweg niet meer uit te leggen dat we voor auto’s milieuzones instellen, terwijl herriemakende kerosineslurpers overal mogen rondvliegen. Ook de Raad voor de Leefomgeving vindt de uitzonderingspositie voor de luchtvaart in het Klimaatakkoord van Parijs en de Nederlandse klimaatplannen niet langer houdbaar.

Eerlijke prijs

Die elitestatus vertaalt zich ook in veel te lage ticketprijzen. De auto-industrie heeft te maken met allerlei accijnzen en andere belastingen, maar de vliegsector niet. Maar we willen juist dat de vervuiler betaalt. Hoe vuiler je vliegt, hoe meer je betaalt. Daarom wil D66 een internationale vliegtaks. Dit kabinet neemt al het initiatief met een vliegtaks van 7 euro. Ons continent loopt wereldwijd overigens bepaald niet voorop. Zelfs Trump heft meer vliegbelasting dan de meeste Europese landen.

Belasting op vliegen schaadt de economie niet, maar bespaart wel CO2-uitstoot. Bovendien stimuleer je de ontwikkeling van schone vliegtuigen. Dat zie je al bij auto’s: door fiscale voordelen groeit het aantal stekkerauto’s nu snel.

De techniek bestaat al

Gaan we straks ook vliegen op batterijen? Het Canadese Harbour Air voorziet al zijn hele elektrische vloot van elektrische aandrijving. Maar de huidige batterijen zijn te zwaar om te verwachten dat dit snel op grote schaal zal gebeuren. Toch kan vliegen al wel schoner, bijvoorbeeld met synthetische brandstoffen die rechtstreeks worden gemaakt uit CO2. De cirkel is zelfs rond als je die uit de lucht haalt. Dan heb je echt geen uitstoot meer. Je zou bijvoorbeeld CO2 van de Hoogovens kunnen gebruiken.

Meer treinen, minder vliegen

Zolang we nog niet opstijgen in schone vliegtuigen, is het vanuit milieu-oogpunt zonder meer verstandig om ook minder te vliegen. Maar dan moeten we wel zorgen voor alternatieven. Want reizen is vaak nog steeds nodig, en op vakantie naar een ander land is verrijkend en avontuurlijk.
Daarom wil staatssecretaris Stientje van Veldhoven dat Nederlanders vaker de internationale trein pakken. Door dit zo aantrekkelijk mogelijk te maken, kiezen 2 miljoen extra reizigers voor de trein.

Onder vleeseters zagen we de laatste jaren de opkomst van de flexitariër, iemand die bewust minder vlees eet. Laten we nu zorgen dat de flexitariër een neefje krijgt: de vliegetariër. Iemand die pas het vliegtuig neemt, als telewerken, de auto, boot of trein echt geen alternatief zijn.

Vliegschaamte helpt ons tenslotte niet verder. Minder, schoner en stiller vliegen voor een eerlijke prijs wel.

Over de schrijver

7 reacties op “Van vliegschaamte naar vliegetariër”

  1. Ik wou dat er een betaalbaar alternatief was; ik zou het meteen gebruiken. Maar heen en weer reizen tussen Nederland en Finland is qua prijs en lengte ongeveer niet te doen als het wat vaker moet. Wat verlang ik naar die schone vliegtuigen!!!

    1. Maar de prijs van het vliegtuig is niet de daadwerkelijke prijs die betaalt zou moeten worden. Er wordt vaak gezegd dat alternatieven duur zijn, maar vliegen is goedkoop. De prijs die voor alternatieven betaald dient te worden, ligt veel dichter bij de realistische prijs van reizen. Daarom is minder vliegen de enige optie.

  2. is er wel eens doorgerekend wat stoppen met vakantievliegen zou kosten en opbrengen ? ik besef heel goed dat er partijen zijn die schade zouden ondervinden maar hoeveel dan en is dat met andere activiteiten op termijn niet te ondervangen ?

  3. Trees for all!
    Landgebruik is een van de sleutels voor klimaat! Je kan nu al je vlucht compenseren door bomen te laten planten bv bij Trees for all. Wellicht nu nog te goedkoop 10 euro per ton CO2 maar beter dan niets doen! Alhoewel niet vliegen natuurlijk ook een goede optie. Maar vergroening is een mooi antwoord op klimaatverandering en goed voor onze gezondheid ook! Bied ook weer meer kansen voor bosbaden!

    1. Er moet zeker meer bos bijkomen, aangezien er jaarlijks nog steeds meer gekapt dan geplant wordt. Echter wordt boscompensatie vaak niet goed uitgevoerd. Projecten zijn vaak niet in Nederland, maar in een land ver weg, waar moeilijk de daadwerkelijke realisatie kan worden getoetst. Er zijn verschillende keurmerken, maar ook hier is weer niet echt duidelijk welk keurmerk daadwerkelijk iets toevoegt. Daarnaast is compensatiebos, vaak erg monotoon doordat er weinig verschillende soorten worden geplant. Dit zijn dan vaak bossen waar de biodiversiteit erg laag ligt.

      Verder duurt het ook erg lang alvorens de CO2-uitstoot van een vlucht in gecompenseerd door het planten van bomen. Bomen planten is goed en moet zeker gebeuren, maar als compensatie voor vliegen is het twijfelachtig.

  4. Je kunt een vliegreis niet echt compenseren door vegetarisch te eten. Door te vliegen laat je fossiele brandstoffen uit de grond halen, en die stop je niet terug in de grond met een vegetarisch dieet. Je brengt dus onherroepelijk meer koolstof boven de grond.

    Daarom ben ik flexitariër én ‘vliegetariër’.

  5. Hoewel ik het compenseren van een vliegreis door vegetarisch te eten nogal twijfelachtig vindt, ben ik het er wel mee eens dat er een eerlijkere prijs moet worden betaald voor vliegenreizen. Ook zou er alleen gevlogen moeten worden als andere opties echt niet mogelijk zijn.

    Maar u bent voorstander van het verhogen van de prijzen van vliegtickets, door een vliegtaks. Dit lijkt mij nogal omslachtig. Veel logischer zou zijn om gewoon btw in te voeren op de tickets, accijnzen te heffen op de kerosine en een hogere prijs voor CO2 in het ETS systeem. De trein moet natuurlijk veel aantrekkelijker worden, daar ben ik het helemaal mee eens.

    Ik ben echter wel benieuwd hoe u dan, als die hogere prijs voor vliegtickets er zou komen, opnieuw naar Rome wilt gaan. U vond de trein namelijk in eerste instantie te duur en de reis met de auto te lang duren. Als het nemen van de vliegtuig straks ook duurder wordt (mogelijk duurder dan de trein), met welk vervoersmiddel gaat u dan? Is de hogere prijs van het reizen naar Rome dan geen punt meer of neemt u de langere reistijd per auto dan voor lief?

Reacties zijn uitgeschakeld.