De Scandinavische manier om huizen te verwarmen werkt ook bij jou

We gaan vroeg of laat allemaal van het gas af, maar er zijn alternatieven voor de aloude cv-ketel. We willen natuurlijk wel een comfortabel warm huis en een warme douche. Eén van de alternatieven is de in Scandinavië in veel huizen gebruikte warmtepomp. In Nederland is deze manier van verwarmen nog vrij onbekend, maar we leggen je uit hoe het werkt. 

Een alternatief voor gas

De ambitie in Nederland is, dat in 2030 twee miljoen huizen geen gasaansluiting meer hebben en in 2050 alle huishoudens. Voor nieuwbouwhuizen is het geen probleem, die worden al goed geïsoleerd opgeleverd zonder cv-ketel, waarbij gebruik wordt gemaakt van alternatieve verwarmingsmogelijkheden. Maar voor bestaande woningen moeten we vaart gaan maken. Er is een duurzaam alternatief voor de cv-ketel; de warmtepomp.

Omgekeerde ijskast

De techniek van een warmtepomp is relatief eenvoudig. Je haalt warmte van buiten om je huis binnen mee te verwarmen. Om te verwarmen, werkt de warmtepomp als een omgekeerde ijskast. Een ijskast trekt de warmte van binnen naar buiten om te koelen. Een warmtepomp haalt warmte van buiten naar binnen. Dit is warmte uit de lucht, bodem of het grondwater. Een warmtepomp kan, gebruik makend van dezelfde techniek, trouwens ook koelen.

Warmte uit de bodem of de lucht

Bodemwarmte is oneindige energie van de zon, die tot 100 meter diep ligt opgeslagen in de aardbodem en tot 300 meter in het grondwater. Op verschillende plaatsen in Nederland is er ook sprake van aardwarmte. Met een water/water warmtepomp kun jij deze energie gebruiken om je huis te verwarmen. Er zijn hiervoor twee systemen: Je kunt een warmtewisselaar horizontaal of verticaal in de grond aanbrengen.
Bij een horizontaal systeem kun je energie terugwinnen uit de grond met een leidingnet dat ongeveer 70 cm onder de grond ligt. Hoe groot het netwerk moet zijn, hangt af van de oppervlakte van het huis dat je wilt verwarmen. Verticale leidingen gaan tussen de 50 en 150 meter de grond in. Hoe dieper je gaat, hoe warmer de aarde is.
Ook de buitenlucht zit vol onzichtbare energie. Met een lucht/water warmtepomp kun je deze energie gebruiken om je huis en het tapwater te verwarmen of te koelen. Zelfs bij temperaturen onder het vriespunt werkt deze methode.
Tenslotte kun je ook warme ventilatielucht, die je mechanische ventilatiesysteem uit je woning blaast, gebruiken om te verwarmen. De ventilatielucht zit namelijk nog boordevol bruikbare energie.

Hoe werkt het

De warmtepomp bestaat uit twee delen. Een deel staat binnen, dit is de binnen-unit. Het andere staat buiten, de buiten-unit. De vloeistof in het systeem haalt warmte uit de buitenlucht of uit de bodem en verdampt deze in een verdamper. In een gesloten circuit wordt vloeistof rondgepompt. In gas of vloeibare toestand. De vloeistof zorgt voor het transport van de warmte.
Een compressor drukt de verdampte vloeistof samen. Hierdoor stijgt de druk en de temperatuur van de damp. De condensator geeft vervolgens de verzamelde warmte van de damp af aan een boilervat. In het vat koelt de damp af en condenseert weer tot vloeistof en stroomt via het expansieventiel naar de verdamper, waarmee het proces opnieuw begint. De druk en de temperatuur bepalen de toestand van de vloeistof en dus ook of het systeem warmte opneemt of afgeeft.
In deze video wordt het nog een keer uitgelegd.

Je kunt een warmtepomp gebruiken om je huis gasvrij te verwarmen, maar je kunt ook kiezen voor een hybride tussenoplossing in combinatie met je huidige cv-ketel. Belangrijk is dat je je huis wel goed isoleert. Zo verlies je geen energie. En met zonnepanelen op je dak ben je helemaal goed duurzaam bezig. De warmtepomp werkt op elektriciteit en die kun je dan zelf opwekken.
Wil je meer weten over warmtepompen, dan kun je contact opnemen met een installateur. Zij kunnen onderzoeken wat de beste oplossing voor jouw specifieke situatie is en je een advies op maat geven.

Over de schrijver

33 reacties op “De Scandinavische manier om huizen te verwarmen werkt ook bij jou”

  1. @willem, in zekere zin heb je ook wel gelijk maar andersom is het ook te makkelijk om zo jubbelend te doen over een warmtepomp.
    Als in het artikel staat dat een warmtepomp in Nederland vrij onbekend is vraag ik me af of de schrijver ervan wel weet wat er speelt in de maatschappij.
    Ik denk dat menigeen is doordrongen van het feit dat er wat moet gebeuren.
    Waar ik me enorm aan stoor is dat met name hoger opgeleiden, dus de mensen met de centen denken dat iedereen wel ff de 50k heeft liggen om de bende even recht te trekken, een k is toch duizend?
    Ik en velen met mij komen net uit een crisis die er enorm heeft ingehakt. Voor mij persoonlijk betekende dit een 30.000 restschuld die ik doordat ik jarenlang netjes een in eerste instantie woekerpolis betaald, het voor 90% kon aflossen. Anderen raakten banen kwijt etc etc.
    En nu, nadat niet de bank maar het volk heeft gedokt mag je alweer lappen. Het is goed zo. En nu haal ik er van alles bij dat weet ik maar waarom is de EU zo onpopulair, waarom is er een brexit? En dat terwijl we juist nu een sterk EU nodig hebben om het grootkapitaal, de internationals die die de macht hebben om een circulaire economie te creëren te dwingen om juist dat te doen, ipv dat geneuzel om een warmtepomp.
    Ff mijn tip …een pelletkachel, best wel een circulaire gedachte en van 1150 m3 naar 350m3. Natuurlijk heb ik ook m’n isolatie aangepakt maar zo zing je het uit totdat de wereld eindelijk weer tot z’n zinnen komt.
    Mijn mening iig.

    1. Ik ben het met je eens, de energiewereld gaat mee in de woning gekte en niet iedereen heeft even 50000 euro liggen. Wij hebben ons huis in een ideale tijd kunnen kopen en verbouwen. Als je veel zelf doet is het trouwens veel goedkoper en kun je klaar zijn voor de prijs van een grondwater warmtepomp. Je hoeft echt geen triple glas en een halve meter steenwol te gebruiken. Moet je ook maar net geld door hebben inderdaad.
      Het probleem is ook nog dat ik best wat subsidie kreeg op isolatie, maar nu zijn die subsidieregelingen allemaal gestopt en is er voornamelijk nog maar subsidie te halen voor duurzame energie. Terwijl investeren in warmtepompen pas zin heeft na optimale isolatie,vraag dat maar aan de Zweden.
      Je idee van een pelletkachel is niet eens verkeerd, zeker nu er nog subsidie op zit. Zelf denk ik ook nog over een hybride systeem met gas en een zonneboiler. Zonneboilers hebben inmiddels een aardig rendement, kunnen je vloerverwarming voeden en -voor mij heel belangrijk- zijn al jaren succesvol te vinden op allerlei Nederlandse daken.
      Maar ja, inmiddels stook ik zo weinig dat investeren financieel gezien bijna geen zin meer heeft.

  2. Het is wel heel makkelijk om maar negatief te reageren op berichten over alternatieve manieren om ons huis te verwarmen. Uiteindelijk zijn er betere manieren en misschien is een warmtepomp het wel. In Scandinavië is het zelfs heel logisch, met koude winters, een uitgebreid stroomnetwerk en een relatief beroerde infrastructuur voor aardgas. En de vraag wie dat moet betalen? Jij en ik. Als je niet voor duurzame energie (of beter: minder energie) kiest, kies je voor duurder wordende bronnen, ook prima, maar ergens gaan we moeten betalen.
    Alleen is het nu niet de tijd om massaal te kiezen voor die duurzame warmtepompen, behalve misschien in nieuwbouwprojecten. In oudere huizen is isolatie een veel betere investering en levert veel meer comfort op. En heb je goed geïsoleerd, is het nog maar de vraag of het echt rendabel is om daarna nog voor een warmtepomp te kiezen.
    Voorbeeld 1: Mijn huis uit 1910, vrijstaand en in 2016 geïsoleerd, volledig gasgestookt, met een gezin met drie kinderen gebruikt 1200m3 gas. Ik reken iedere maand €160 af aan totale energiekosten.
    Voorbeeld 2 van een bekende: Een tussenwoning uit 2016, volledig warmtepomp, met 2 kinderen gebruikt voor ongeveer €110 aan energie per maand.
    Beide woningen hebben geen zonnepanelen.
    Hoe ga ik met die 4 tientjes per maand ooit mijn investering terugverdienen als ik zou kiezen voor een warmtepomp?
    Ik snap dat de vergelijking tussen een nieuwbouw tussenwoning en een vrijstaande woning lastig is en twee woningen beperkt is om conclusies te trekken, maar dat is nou het dilemma: je leest van allerlei fantastische verhalen, maar ik hoor nog maar weinig praktijkvoorbeelden uit betrouwbare bronnen.

    1. Excuus, 5 tientjes verschil natuurlijk. Ander belangrijk detail is dat het isoleren en vloerverwarming aanleggen in mijn woning ongeveer 50k heeft gekost, maar heeft gezorgd voor een daling van 3800m3 naar 1200m3 gas per jaar. En een hoop comfort.

  3. Nog maar een keer proberen aangezien mijn vorige post waarschijnlijk door de drukte niet doorkomt?
    Vele huizen in Nederland zijn totaal niet geschikt voor een warmtepomp. Je zal je huis van top tot teen moeten aanpakken. Triple glas, vele meters dikke glaswol, je spouwmuren volpompen met isolatie, meganische ventilatie omdat je natuurlijke ventilatie naar z’n gootje is geholpen omdat alles potdicht zit, je houten vloeren vervangen voor beton omdat je vloerverwarming nodig hebt en natuurlijk je oude radiatoren eruit pleuren. En dan moet je nog een warmtepomp aanschaffen met in samenhang natuurlijk de zonnepanelen omdat dat kreng anders nog duurder is in verbruik dan je CV ketel.
    Je mag er rustig vanuit gaan dat je dit als trotse eigenaar van een huis tussen 1960 en 1990 in de tig duizenden euro’s gaat lopen.
    Volgende vragen heb ik erover.
    Hoe doet een mens dit met een modaal inkomen?
    Wat is van deze massale verbouwingen en nieuwe materialen de ecologische footprint?
    En heeft onze Nederlandse elite aandelen in warmtepompen?
    Oh en m’n laatste gedaan gedachten erover, waar blijft het grootkapitaal? Of mag de burger de zoveelste crisis betalen?

  4. Prachtig verhaal,
    ware het niet dat de meeste huizen totaal niet geschikt zijn voor een warmtepomp. Kosten voor vele huizen gebouwd tot ongeveer 1980 zijn niet te overzien. Beetje triple glas, glas wol hier en glaswol daar. Vervolgens een mechanische ventilatie d’r bij omdat de natuurlijke ventilatie naar z’n gootje is geholpen. Ook nog ff de radiatoren eruit slopen, je houten vloer vervangen voor beton en daarin nog ff een vloerverwarminkje inpleuren. En hey, nu we toch aan het strooien zijn met geld laten we dan ook maar die warmtepomp aanschaffen, en jawel je bent zo tig duizenden euro’s verder. Oh ja, vergeet ik toch ff de zonnepanelen want zonder die dingen vreet dat kreng nog meer aan kosten dan gas.
    Rest mij de vraag, al die verbouwingen en materialen, wat is de footprint daarvan?
    Laat het grootkapitaal maar is eerst met de centen over de brug komen. Heb al zat betaald in de crisis!

  5. Ik (loodgieter)woon al meer dan10 jaar in Zweden en daar is geen luxe gas net wel veel hout voor bio brandstoffen. En kernenergie!
    Maar de zweed wil niet meer 20 m3 hout hakken elk voorjaar ,of stoeien met een pellet kachel en gaat de laatste jaren over op elektra voor het verwarmen van de woning (dus geen andere keus) maar een groot verschil is dat de stroom hier vele malen goedkoper is dan in Nederland en dan maakt het niet uit of je oude radiatoren hebt of een oude installatie gebaseerd op olie stook.
    Gemiddeld kost een warmtepompen installatie kompleet met boring ca. €120.000,- voor eengezinswoning uiteraard betaalt met een lening .

  6. Als paddestoelen schieten de tokkie bedrijf en uit de grond opeens zijn zij specialist ik niet met al mijn papieren hun wel met driedelige oplichter pak ik kost van dit soort overheid site elke dag zie je er wel een verschijnen uit het niets

Reacties zijn uitgeschakeld.