zeep maken
diy

Zelf zeep maken? Zo doe je dat!

Het is leuk, best wel makkelijk én goed voor het milieu, dus als je nog niks op de planning hebt staan: ga eens zelf zeep maken! Je kunt eindeloos variëren met ingrediënten die je lekker vindt ruiken, maar stap één is het maken van een goede zeep. Hoe? Nou, zo:

Door zelf zeep te maken, weet je zeker dat er geen schadelijke stoffen in jouw zeep zitten. In veel zepen die je kant en klaar kunt kopen, zit SLS (Sodium Lauryl Sulfate). Dit is een agressieve reiniger die de natuurlijke beschermlaag van de huid aan kan tasten. Dat wil je natuurlijk liever niet.

Je kunt zeep op verschillende manieren maken: helemaal zelf of met een zeepbasis en cold process of hot process. Als je het helemaal zelf maakt, moet je aan de slag met natriumhydroxide (NaOH). Dat is een ingewikkeld werkje, omdat er een chemische reactie moet ontstaan. Als je werkt met een zeepbasis, hoef je alleen nog een aantal ingrediënten toe te voegen. Als je voor cold process kiest, moet je wel een klein beetje geduld hebben. De zeep is dan na 6 tot 8 weken uitharden pas klaar voor gebruik. Bij hot process kun je na een paar uur al genieten van jouw eigen gemaakte zeep.

Helemaal zelf maken

Ga je voor de iets moeilijkere variant? Dat is een leuke uitdaging, maar je moet wel goed weten wat je doet. Je moet namelijk natronloog maken. Dat is natriumhydroxide gemengd met water. Natriumhydroxide is te koop als gootsteenontstopper. Dat klinkt alles behalve natuurlijk, maar natriumhydroxide is geen gootsteenontstopper, het wordt er alleen van gemaakt. Als je helemaal zelf zeep maakt, is natriumhydroxide na het rijpingsproces van 6 weken verdwenen uit de zeep en blijven alleen de oliën en vetten over. In dit recept staat duidelijk beschreven hoe je natronloog maakt.

Zeep maken met een zeepbasis

Je kunt ook zeep maken met behulp van een zeepbasis. Het proces met natriumhydroxide is dan al gebeurd. Als je googelt op ‘zeepbasis’ vind je verschillende websites waar je terecht kunt voor een goede zeepbasis. Wat heb je nodig?

Een zeepbasis
150 gram olijfolie
200 gram kokosolie
Eventueel: etherische olie of parfumolie
Eventueel: kleurstof
Eventueel: koffie of suiker (voor een scrub-effect)

Zo ga je te werk:

1. Snijd de zeepbasis in kleine stukjes of rasp het.
2. Gooi het in een pannetje en verwarm het op laag vuur. Zorg ervoor dat het niet kookt. Je kunt het ook au bain-marie verwarmen.
3. Voeg de olijfolie en kokosolie toe en laat het geheel warm worden
4. Je kunt naar keuze nog een klein beetje etherische olie of een kleurstof toevoegen. Gemalen koffie en suiker geven een scrub-effect.
5. Giet het geheel in een mal en laat het voor 4-6 uur afkoelen en hard worden
6. Is de zeep hard genoeg? Dan ben je klaar!

Je kunt gemakkelijk zelf variëren met verschillende soorten oliën en vetten. Als extra kun je ook nog denken aan bijvoorbeeld rozenblaadjes. Het ruikt heerlijk én het ziet er leuk uit!

Heb je de smaak te pakken? Maak dan ook eens zelf shampoo of een natuurlijk gezichtsmasker.

Over de schrijver

7 reacties op “Zelf zeep maken? Zo doe je dat!”

  1. Ha Gisela,

    Dank voor je uitgebreide toelichting, weer wat wijzer geworden. Echter bevestigt je uitleg mijn punt; zeep maken is niet echt duurzaam en milieuvriendelijk. Nu niet, vroeger niet. Maar het eindproduct zeep weer wel ten opzichte van de meeste hedendaagse persoonlijke verzorgings-/hygiëne producten.
    Blijft een heikel punt voor mij persoonlijk. Vooral nu er steeds vaker wordt verkondigd dat overstappen op zeep beter is voor een minimum-/zero-waste lifestyle. De vraag voor mij blijft of je daarin niet ook de ‘collateral damage’ moet meenemen inzake het productieproces van zeep.

    Nogmaals dank voor je reactie.
    Hartelijke groet, Nur

  2. Ik ben zelf ook gefascineerd geraakt door het fenomeen zeep en het duurzame karakter ervan (gaat immers superlang mee). Echter vind ik het gebruik van natriumhydroxide (NaOH) nog steeds een moeilijke. Hoe kunnen we een eindproduct bestempelen als duurzaam, als het productieproces chemische stoffen nodig maakt? Hoe deden mensen het vroeger? Zijn er geen milieuvriendelijke manieren om zeep te maken? Anders is de hele verschuiving van bv. douchegel/shampoo naar zeep wat mij betreft dubieus te noemen. Ook al verdwijnt natriumhydroxide uit het eindproduct, het is en blijft chemisch en heeft invloed op de PH waarde van (grond)water. Ik ben benieuwd naar je mening/onderbouwing hierover. Alvast dank.

    1. Vroeger maakten de mensen (en de eerste industrie) zeep op basis van kaliumloog en deze loog is niet schadelijk voor de huid ook niet in de eerste weken dus als de zeep gemaakt is kan je ze onmiddellijk gebruiken. Hoe maakten ze nu die kaliumloog? Wel dat doe je door water door de witte as van verbrand hout te laten sijpelen (hoe harder de houtsoort hoe beter en ook de verbranding van dat hout moet goed en volledig gebeuren (er mag dus enkel bijna witte as overblijven en zeker geen verbrande stukjes hout)). De kaliumloog moet een bepaald percentage hebben om samen met de vetten of de oliën te verzepen. Nu kunnen we dit meten met instrumenten vroeger had men deze instrumenten niet. Hoe deed men het toen. Wel de cognackleurige vloeistof die je krijgt na het doorsijpelen van het water door de as moet worden ingekookt (heel veel) tot in de afgekoelde vloeistof een vers ei zo blijft drijven dat +/- 1/5 van dat ei boven de vloeistof uitsteekt. Eens je de juiste concentratie van je kaliumloog hebt moet je deze verwarmen maar het mag zeker niet koken en moet je de olie of het vet toevoegen dit moet je voortdurend roeren en op een bepaald moment start de verzeping tot uiteindelijk je bijna niet meer kan roeren (te dik en te stug) op dit moment voeg je nog de geur en kleurstoffen toe en schep je het mengsel over in de vormen. Hoeveel delen Kaliumloog per hoeveel delen vet of olie hangt af van de soort vet of de soort olie die je gebruikt maar 2 delen loog op een deel vet is een basisverhouding (blijft het mensel te zacht heb je meer loog nodig wordt het korrelig dan minder loog.

      Engelse termen: sodium hydroxide (natriumhydroxide) volkse benaming caustic soda of bijtende soda
      potassium hydroxide (kaliumhydroxide)

      We gebruiken soms vlug de term chemische producten; natriumloog is water met met natrium (kristallen (soda kristallen)
      kaliumloog kan je ook maken door water toe te voegen aan kalium (patasium kristallen) alleen vinden we deze kristallen niet in de (klein)handel ((je kan deze kalium kristallen zelf maken als je het coagnackleurige kaluimloog inkookt tot er enkel kristallen over blijven in je kookpot))

      let op er ontstaan chimische processen bij het toevoegen van het water aan de as en er komt warmte vrij
      gebruik nooit inox materiaal bij deze processen want dan verstoor je deze reacties en kom je nooit tot een goed eing resultaat

      Het was een hele kunst om goede zeep te maken en het werd overgeleverd van moeder op dochter

      Je kan historisch gaan opzoeken en gaan lezen over de zeepfabricage in Amsterdam (een deel van de ontbossing is van die periode)

Reacties zijn uitgeschakeld.